قربانیان پرده نقره‌ای؛ ۸ شخصیتی که در دنیای هری پاتر نادیده گرفته شدند

وقتی میزانسن‌های هالیوودی، روحِ قصه‌ها را می‌بلعند

دنیای جادویی «جی. کی. رولینگ» (J.K. Rowling) با آن جزئیات خیره‌کننده و لایه‌های پیچیده روانی، در انتقال به پرده نقره‌ای با چالش‌های فنی و دراماتیک سنگینی روبرو بود. وقتی هشت فیلم بلند، وظیفه روایت هفت کتاب حجیم را بر عهده می‌گیرند، بدیهی است که تدوینگر و کارگردان باید دست به جراحی‌های دردناکی بزنند. اما مشکل فراتر از حذف سکانس‌های فرعی است؛ مشکل جایی است که «میزانسن پرکشش» سینمایی، به‌جای عمق بخشیدن به کاراکترها، آن‌ها را در حد کاریکاتورهای تک‌بعدی پایین آورد. در این میان، برخی از ستون‌های اصلی داستان به دست فراموشی سپرده شدند و شیمی بازیگران زیر بارِ ریتم تندِ تدوین، فرصت شکوفایی پیدا نکرد.

جینی ویزلی؛ از یک ساحره جسور تا سایه‌ای در پس‌زمینه

اگر در کتاب‌ها جینی ویزلی (Ginny Weasley) را به عنوان یکی از مستقل‌ترین و تیزهوش‌ترین ساحره‌های نسل خودش می‌شناسیم، در نسخه سینمایی با شخصیتی روبرو هستیم که گویی تنها وظیفه‌اش ایستادن در پس‌زمینه و خیره شدن به هری است. حذف ویژگی‌های شخصیتیِ برنده و طناز جینی، باعث شد شیمی میان «بونی رایت» (Bonnie Wright) و «دنیل ردکلیف» (Daniel Radcliffe) روی پرده سرد و غیرقابل‌باور جلوه کند. فیلمسازان فراموش کردند که جینی یک کوییدیچ‌بازِ قهار و یک استراتژیست است؛ نه صرفاً دختری که در انتظارِ قهرمان قصه نشسته است. این تقلیل جایگاه، یکی از بزرگترین ضربات را به قوس شخصیتیِ همراهِ نهاییِ هری پاتر وارد کرد.

تراژدی ران ویزلی؛ وقتی هوش استراتژیک قربانی طنز شد

«روپرت گرینت» (Rupert Grint) با آن بازیِ غریزی و دلنشین، بهترین انتخاب برای ران ویزلی (Ron Weasley) بود، اما فیلمنامه‌نویسان با بی‌رحمی، لحظات درخشانِ نبوغِ استراتژیک او را به «هرمیون گرنجر» (Hermione Granger) بخشیدند. در کتاب‌ها، ران قلبِ تپنده و عقلِ عملیِ گروه است؛ اوست که دنیای جادویی را برای هریِ ناآگاه ترجمه می‌کند. در سینما اما، او مدام در وضعیتِ انفعال یا ترس قرار گرفت. وقتی در «هری پاتر و زندانی آزکابان» (Harry Potter and the Prisoner of Azkaban) ران با پای شکسته در برابر سیریوس بلک می‌ایستد تا از هری دفاع کند، سینما این لحظه قهرمانانه را از او می‌گیرد و به هرمیون می‌دهد؛ این یعنی کشتنِ تدریجیِ هویت یک قهرمان.

نیمفادورا تونکس و ریموس لوپین؛ پتانسیل‌های هدر رفته در پس‌زمینه

ریموس لوپین (Remus Lupin) با بازیِ ملموس «دیوید تیولیس» (David Thewlis)، در کتاب‌ها نمادِ رنجِ آگاهانه و پیوندِ عمیق با گذشته هری است. اما در فیلم‌ها، ماجرایِ «غارتگران» (Marauders) و اهمیتِ نقشِ او در شکل‌گیریِ جهان‌بینی هری به‌شدت تقلیل یافت. در کنار او، نیمفادورا تونکس (Nymphadora Tonks) با بازی «ناتالیا تنا» (Natalia Tena) قرار داشت؛ شخصیتی که می‌توانست با آن ظاهرِ متغیر و انرژیِ سرکش‌اش، تنوع بصری و عاطفیِ بی‌نظیری به نیمه دومِ فرنچایز ببخشد. اما ازدواج آن‌ها و تراژدیِ مرگشان، در فیلم‌ها به قدری گذرا روایت شد که مخاطبِ سینمایی فرصتِ همذات‌پنداری با این زوجِ آسیب‌دیده را پیدا نکرد.

فلور دلاکور؛ فراتر از یک زیباییِ ظاهری

فلور دلاکور (Fleur Delacour) در نگاهِ نخستِ سینمایی، تنها یک رقیبِ مغرور در «جام آتش» (Goblet of Fire) است. اما رمان‌ها به ما نشان می‌دهند که او ساحره‌ای به‌شدت وفادار است که پس از جراحتِ هولناک «بیل ویزلی» (Bill Weasley)، هرگز از کنارِ او تکان نمی‌خورد. این تعهدِ عمیق، تمامِ پیش‌فرض‌هایِ ظاهربینانه درباره او را در هم می‌شکند. «کلمنس پوزی» (Clémence Poésy) در ایفای نقشِ خود بی‌نقص بود، اما محدودیتِ زمانِ فیلم‌ها اجازه نداد این تحولِ شخصیت از یک دخترِ متکبر به زنی فداکار و قدرتمند به تصویر کشیده شود. نادیده گرفتنِ این مسیرِ رشد، یکی از بزرگترین فرصت‌سوزی‌هایِ استودیو در روایتِ شخصیت‌های فرعی بود.

نگاه به آینده؛ آیا سریال HBO جبران مافات می‌کند؟

حالا که خبرِ تولیدِ سریالِ جدیدِ هری پاتر در شبکه HBO به گوش می‌رسد، امیدها برایِ بازگشت به آن عمقِ ادبیِ فراموش‌شده زنده شده است. فرمتِ سریال، فضایِ تنفسِ بیشتری به شخصیت‌ها می‌دهد؛ فضایی که در آن ران می‌تواند هوشِ خودش را اثبات کند، جینی می‌تواند در میدانِ نبرد بدرخشد و تونکس می‌تواند هویتِ مستقلِ خود را فراتر از یک نقشِ مکملِ ساده تعریف کند. سینما در سال‌هایِ گذشته، میراثِ بصریِ بزرگی از این جهان ساخت، اما حالا زمان آن است که روحِ کاراکترها، در سایه‌یِ تدوین‌هایِ شتاب‌زده قربانی نشود و هر شخصیت، فضایِ کافی برایِ تنفس و رشد در قابِ تصویر را داشته باشد.