هیولاهای سیلیکونی؛ چرا عطش هوش مصنوعی در حال بلعیدن میراث اقلیمی ماست؟

وقتی سیلیکون نفس زمین را می‌گیرد

به عنوان کسی که سال‌ها با تجهیزات آنالوگ و استودیویی سروکار داشته‌ام، همیشه معتقدم که صدا و هنر برای ماندگاری نیاز به «بافت» دارند؛ بافتی ارگانیک که از دل طبیعت و نبوغ انسانی بیرون می‌آید. اما حالا در دنیای تکنولوژی، با هیولایی روبرو هستیم که نه تنها بافتی تولید نمی‌کند، بلکه در حال بلعیدن زیرساخت‌های حیاتی سیاره ماست. دیتاسنترهای هوش مصنوعی، این مراکز پردازشی عظیم، امروز به جای نوآوری سبز، به سمت سوخت‌های فسیلی هجوم برده‌اند. آمارها تکان‌دهنده است؛ طبق تحلیل اخیر Sierra Club، تا سال ۲۰۳۰ شاهد افزایش ۴۲ درصدی انتشار دی‌اکسید کربن در بخش تولید برق خواهیم بود. این یعنی بازگشت به عقب، یعنی نابودی ۱۵ سال تلاش برای تنفس بهتر زمین.

نبرد نابرابر میان داینامیک رِنج و آلودگی فسیلی

در مهندسی صدا، ما همیشه تلاش می‌کنیم «داینامیک رِنج» را حفظ کنیم تا از خفگی صدا جلوگیری شود؛ اما در دنیای واقعی، سیاست‌های انرژی در حال خفه کردن اتمسفر زمین هستند. برای تأمین برق مورد نیاز این مزارع سرور، شاهد احداث نیروگاه‌های فسیلی هستیم که با سرعتی بی‌سابقه در حال ساخت‌اند. ۶۱۸ میلیون تن آلودگی کربنی اضافی تا پایان دهه، عددی نیست که بتوان با فیلترهای نرم‌افزاری حذفش کرد. این حجم از آلودگی، معادل مصرف برق بیش از ۱۲۸ میلیون خانه در سال است. وقتی صحبت از «پیشرفت» می‌شود، باید پرسید قیمت واقعی آن چیست؟ آیا هوش مصنوعی ارزش این را دارد که زیرساخت‌های پایدار انرژی را به مسلخ سوخت‌های فسیلی ببریم؟

توهمِ هوش مصنوعی در برابر واقعیتِ آنالوگ

بسیاری از شرکت‌های بزرگ تکنولوژی با شعارهای پرطمطراق از «انرژی پاک» صحبت می‌کنند، اما واقعیت در میدان عمل چیز دیگری است. در حالی که ما در استودیوها سعی داریم با تجهیزات حرفه‌ای و بهینه، بهترین کیفیت صوتی را با کمترین نویز تولید کنیم، صنعت دیتاسنتر در حال تولید «نویزِ کربنی» در مقیاس سیاره‌ای است. دولت‌ها به جای تقویت شبکه‌های انرژی تجدیدپذیر، با مشوق‌های مالی، مسیر را برای نیروگاه‌های گازسوز باز کرده‌اند. این یک تناقض آشکار است؛ ما در حال ساخت مغزهای دیجیتال با استفاده از ریه‌هایی هستیم که هر روز آلوده‌تر می‌شوند.

تفکیک سازها یا تفکیک حقیقت از تبلیغات؟

در یک میکس حرفه‌ای، تفکیک سازها (Instrument Separation) کلید اصلی درک عمق موسیقی است. حالا باید این تفکیک را در حوزه انرژی هم به کار ببریم. باید میان «نیاز واقعی به پردازش» و «حرصِ بی‌حد و حصر برای مقیاس‌پذیری بی‌پایان AI» تمایز قائل شویم. تحقیقات آکادمیک نشان می‌دهد که اگر پروژه‌های فعلی هوش مصنوعی به همین شکل پیش بروند، حتی خوش‌بینانه‌ترین سناریوها هم شکست خواهند خورد. ما با یک «دیستوپیا»ی دیجیتال طرفیم که در آن، سرعت پاسخگویی یک چت‌بات، بر سلامت هوایی که تنفس می‌کنیم ارجحیت پیدا کرده است.

میراثی که در حال دود شدن است

به عنوان یک منتقد که همیشه به دنبال روح آنالوگ و اصالت در هنر بوده، معتقدم تکنولوژی باید در خدمت زیست‌بوم باشد، نه در تقابل با آن. وضعیت فعلی دیتاسنترها نشان می‌دهد که ما در حال از دست دادن دستاوردهای اقلیمی هستیم که از سال ۲۰۰۷ با زحمت فراوان به دست آمده بود. اگر به همین فرمان ادامه دهیم، نه تنها هیچ «موسیقیِ» پایداری برای آینده باقی نمی‌ماند، بلکه زیرساخت‌های ما به شکلی غیرقابل‌بازگشت تخریب می‌شوند. وقت آن است که به جای ستایش کورکورانه از قدرت محاسباتی، به دنبال «میکس ارگانیک» و متعادلی باشیم که در آن تکنولوژی و طبیعت در یک فاز مشترک قرار بگیرند، نه در یک تداخل مخرب که خروجی آن چیزی جز آلودگی نیست.