انقلاب اکای با MPC Sample Key؛ گجتی که قوانین بازی را عوض می‌کند

وقتی غول موسیقی الکترونیک سنت‌شکنی می‌کند

اگر فکر می‌کردید بازار گجت‌های تولید موسیقی به یکنواختی رسیده است، شرکت اکای (Akai) با تازه‌ترین محصول خود یعنی MPC Sample Key آمده تا این فرض ذهنی را به چالش بکشد. این روزها هر جا که نگاه می‌کنیم، صحبت از مدل‌های زبانی بزرگ، بنچمارک‌های انسانی و ایجنت‌های خودمختار است؛ اما گاهی اوقات یک سخت‌افزار ناب و خالص چنان موجی در دنیای گجت‌ها به راه می‌اندازد که هیچ الگوریتمی قادر به شبیه‌سازی هیجان آن نیست. بر اساس اطلاعات انحصاری که ترنس اوبرایان (Terrence O'Brien) در رسانه ورج (The Verge) منتشر کرده، اکای قصد دارد با این محصول جدید، قواعد بازی سنتی سمپلرها را بازنویسی کند.

نکته شگفت‌انگیز ماجرا تنها به ظاهر جذاب این گجت ۳۷ کلیدی ختم نمی‌شود. کمپانی سازنده رسماً اعلام کرده که قصد دارد نرم‌افزار این دستگاه را به صورت متن‌باز (Open-source) عرضه کند. این یعنی جامعه توسعه‌دهندگان و هکرهای سخت‌افزاری می‌توانند تا سرحد توان، سیستم‌عامل این گجت را دستکاری کنند، قابلیت‌های جدید به آن تزریق کنند و یک انقلاب در گردش کار روزمره موزیسین‌های زیرزمینی و استودیویی رقم بزنند. تصمیمی شجاعانه که در دنیای انحصاری گجت‌های امروزی، مانند یک هوای تازه است.

مرگ دکمه Chop؛ تولد ماشین ملودی و بیس

بیایید کمی به جزئیات سخت‌افزاری این دستگاه نگاه کنیم. اگر با خانواده محصولات MPC آشنا باشید، خوب می‌دانید که دکمه «Chop» قلب تپنده مدل‌های قبلی مثل MPC Sample برای خرد کردن و تکه‌تکه‌کردن درام‌بریک‌ها (Drum Breaks) بود. اما وقتی به تصاویر انحصاری لیک‌شده از Sample Key نگاه می‌کنیم، غیبت معنادار این دکمه خودنمایی می‌کند. اکای عمداً این ابزار کلاسیک را حذف کرده تا سیگنال روشنی به بازار بفرستد: این گجت برای برش درامز ساخته نشده است.

حضور چرخ‌های اختصاصی پیچ‌بند و مادولیشن (Dedicated Pitch and Mod Wheels) در کنار یک کیبورد ۳۷ کلیدی جمع‌وجور، گواهی روشن بر این مدعاست که ما با یک سمپلر مبتنی بر پیچ (Pitched Sample Playback) سر و کار داریم. اضافه شدن دکمه‌های سخت‌افزاری با برچسب‌های «Chord» و «Arp» دقیقاً مهر تاییدی بر این تغییر رویکرد است. حالت چورد (Chord Mode) و آرپژاتور (Arp) به هنرمند اجازه می‌دهند پدها و کلیدها را به سمت خلق لایه‌های غنی ملودیک و بیس‌های عمیق هدایت کنند؛ قابلیتی که در ساختار قدیمی درام‌مشیین‌ها جای خالی‌اش به شدت حس می‌شد.

افکت اسرارآمیز Swarm و قابلیت‌های اجرای زنده

در کنار تغییرات بنیادین در بخش کنترلرها، اکای امکانات جذاب دیگری را هم در این پکیج فشرده جای داده است. به جای افکت‌های آشنای فلکس‌بیت (Flex Beat) که در مدل‌های قبلی دیده‌ایم، با یک قابلیت جدید و رمزآلود به نام «Swarm» روبه‌رو هستیم. هنوز جزئیات دقیقی درباره عملکرد این افکت منتشر نشده، اما نام‌گذاری آن نوید یک پردازش صوتی پیچیده و پویا را می‌دهد که احتمالاً از الگوریتم‌های مدرن برای درهم‌آمیزی صداها استفاده می‌کند.

علاوه بر این، یک لوپر (Looper) اختصاصی برای این گجت در نظر گرفته شده که می‌تواند در اجراهای زنده و لایه‌بندی آنی صداها (Layering Sounds) حکم یک نجات‌دهنده را داشته باشد. حضور اسپیکر و میکروفون داخلی نیز نشان می‌دهد که فلسفه همه‌کاره بودن (All-in-one) سری سمپل حفظ شده است. هرچند هنوز پنل پشتی دستگاه را به طور کامل ندیده‌ایم، اما چینش کنترلرها روی بدنه به ما سیگنال می‌دهد که علاوه بر درگاه‌های استاندارد MIDI، احتمالاً خروجی‌های ولتاژ کنترلی یا همان CV Outs را برای اتصال به سینتی‌سایزرهای ماژولار خواهیم داشت.

مهندسی معکوس سنت‌ها در عصر مدرن گجت

حرکت اکای در جهت متن‌باز کردن نرم‌افزار MPC Sample Key، یادآور روزهای طلایی هک و مودینگ سخت‌افزاری است؛ جایی که دیوایس‌ها نه به عنوان یک جعبه سیاه بسته، بلکه به عنوان بوم نقاشی خامی برای خلاقیت کاربر شناخته می‌شوند. در روزگاری که شرکت‌های بزرگ تکنولوژی مدام دسترسی کاربران به دستگاه‌هایشان را محدودتر می‌کنند تا از خدمات بسته‌شان سود بیشتری کسب کنند، این رویکرد اکای یک دهن‌کجی محترمانه و به جا به انحصارطلبی سیلیکون ولی محسوب می‌شود.

البته هنوز سوالات زیادی بی‌جواب مانده است؛ از جمله تاریخ دقیق عرضه رسمی و برچسب قیمتی این دیوایس که می‌تواند سرنوشت آن را در بازار رقابتی امروز تعیین کند. اما یک چیز کاملاً روشن است: اکای تلاش نکرده صرفاً یک به‌روزرسانی خسته‌کننده روی محصولات قبلی‌اش پیاده کند. آن‌ها گجتی ساخته‌اند که دست موزیسین‌ها را برای آزمون و خطا باز می‌گذارد و این دقیقاً همان چیزی است که جامعه خلاق موسیقی به آن نیاز دارد.