سقوط آرشیو محبوب طرفداران؛ AO3 تا یک ماه در کما می‌ماند

وقتی دنیای میلیون‌ها طرفدار در کما می‌رود

راستش را بخواهید، وقتی شنیدم سایت Archive of Our Own (AO3) از دسترس خارج شده، اول فکر کردم مثل همیشه با یک اختلال چندساعته طرفیم. اما این بار قضیه فرق دارد. سازمان غیرانتفاعی Organization for Transformative Works (OTW) که متولی این پلتفرم غول‌آساست، رسماً اعلام کرده که باید برای یک قطعی ۲ تا ۴ هفته‌ای آماده باشیم. برای جامعه‌ای که میلیون‌ها کاربر فعال دارد و هر روز هزاران داستان جدید در آن متولد می‌شود، این یعنی یک فاجعه تمام‌عیار. تصور کنید یک شبه تمام کتابخانه‌تان را پلمپ کنند و بگویند تا یک ماه دیگر اجازه ورود ندارید؛ دقیقا همین حس را دارد.

داده‌ها سالم‌اند، اما سیستم روی هواست

نکته امیدوارکننده که از دل گزارش‌ها بیرون آمده این است که داده‌ها «اینتکت» (Intact) هستند. یعنی نترسید، نوشته‌ها، بوک‌مارک‌ها و آرشیوهای شما پاک نشده است. اما سوال اصلی اینجاست: اگر اطلاعات سالم است، چرا باید سایت ۴ هفته آفلاین باشد؟ این یعنی یک جای کار در زیرساخت‌های سرور یا دیتابیس می‌لنگد. از آنجایی که AO3 یک پلتفرم غیرتجاری و داوطلب‌محور است، ما با آن تیم‌های مهندسی پرزرق‌وبرق که در شرکت‌های سیلیکون‌ولی (Silicon Valley) می‌بینید طرف نیستیم. اینجا همه چیز روی دوش داوطلبانی است که با عشق کار می‌کنند، اما در شرایط بحرانی، همین موضوع پاشنه آشیل می‌شود.

آیا پای یک حفره امنیتی بزرگ در میان است؟

در هفته‌های اخیر شاهد بودیم که آسیب‌پذیری‌های امنیتی در زبان برنامه‌نویسی PHP و گواهی‌های TLS، بسیاری از سایت‌های مطرح را به زانو درآورد. سایت Fanlore که زیرمجموعه همین OTW است هم به خاطر همین حفره‌های امنیتی مجبور شد مدتی آفلاین شود. حالا سوال اینجاست که آیا AO3 هم قربانی همین ماجرا شده؟ OTW فعلاً سکوت کرده و هیچ تایید رسمی مبنی بر حمله هکری یا باگ بحرانی نداده است. اما تجربه به من نشان داده وقتی یک سایت با این ابعاد برای یک ماه به حالت تعمیرات می‌رود، یعنی یک فاجعه در لایه‌های زیرین سرور رخ داده که به این راحتی‌ها قابل وصله کردن نیست.

پاشنه آشیلِ پلتفرم‌های غیرانتفاعی

بزرگترین نقطه ضعف AO3، همین ساختار غیرانتفاعی بودن آن است. در دنیای سخت‌افزار و نرم‌افزار، وقتی یک سرویس‌دهنده بزرگ مثل گوگل (Google) یا اپل (Apple) با مشکل مواجه می‌شود، هزاران مهندس با حقوق‌های نجومی بسیج می‌شوند تا در عرض چند ساعت مشکل را حل کنند. اما در AO3، ما با یک اکوسیستم داوطلبانه روبرو هستیم. این یعنی اگر مهندسی که کلید اصلی سرورها دستش است، درگیر زندگی شخصی‌اش باشد یا زمان کافی نداشته باشد، کل سایت عملاً فلج می‌شود. این قطعی طولانی‌مدت، زنگ خطری برای تمامی پلتفرم‌های جامعه‌محور است که بدون پشتوانه مالی قدرتمند، بار سنگینی از محتوا را به دوش می‌کشند.

وضعیت «دی‌گرِیدد»؛ تنها کورسوی امید

تیم OTW گفته که سعی می‌کند سایت را در یک وضعیت «دی‌گرِیدد» (Degraded State) یا همان نسخه محدود و ناقص، زودتر بالا بیاورد. این یعنی ممکن است در روزهای آینده، برای چند ساعت سایت باز شود و دوباره آفلاین شود. اگر کاربر این سایت هستید، پیشنهاد می‌کنم فعلاً سراغ آرشیوهای آفلاین بروید. انتظار نداشته باشید که فردا صبح همه چیز مثل سابق کار کند. در دنیای فناوری، هیچ چیز به اندازه یک دیتابیس عظیم و قدیمی که نیاز به تعمیرات ساختاری دارد، نمی‌تواند اعصاب کاربر را خرد کند. ما در NextIT.ir اخبار این وضعیت را لحظه به لحظه رصد می‌کنیم، اما فعلاً باید با این قطعیِ ناخواسته کنار آمد.