دل XPS گوگل‌بوک؛ سخت‌افزار زیبا، پلتفرم بی‌مصرف

دل XPS گوگل‌بوک؛ شاهکاری از طراحی در قفسِ پلتفرمِ ناکارآمد

وقتی خبر رسید که دل (Dell) قرار است با همکاری گوگل (Google) لپ‌تاپی جدید با نام «گوگل‌بوک» (Googlebook) روانه بازار کند، کنجکاوی‌ام گل کرد. مگر می‌شود دل، که استاد مسلم طراحی اولترابوک‌های رده‌بالا در سری XPS است، و گوگل، که امپراتوری نرم‌افزاری‌اش دنیا را گرفته، با هم دست به خلق محصولی بزنند که حرفی برای گفتن نداشته باشد؟ اما بعد از چند روز کار کردن با Dell XPS Googlebook، باید بگویم که گاهی اوقات، حتی بهترین سخت‌افزارها هم در قفسِ یک پلتفرمِ ناکارآمد، ناتوان از پروازند.

این دستگاه با قیمت ۱۰۰۰ دلار، در نگاه اول، همان طراحی خیره‌کننده و آشنای XPS 13 را به رخ می‌کشد. بدنه‌ای فلزی و باریک با وزن تنها ۲.۲ پوند (حدود ۱ کیلوگرم) که حمل و نقلش را در کوله‌پشتی لذت‌بخش می‌کند. صفحه نمایش ۱۳.۴ اینچی InfinityEdge دل که حاشیه‌هایش تقریباً حذف شده‌اند، همچنان چشم‌نواز است. قلب تپنده این دستگاه، پردازنده Qualcomm Snapdragon X Elite به همراه ۱۶ گیگابایت رم است؛ مشخصاتی که دقیقاً مشابه نسخه ویندوزی XPS 13 است. اما این شباهت‌ها فقط تا جایی ادامه دارد که پای پلتفرم سیستم‌عامل به میان می‌آید. دو درگاه USB-C در طرفین و دریغ از جک ۳.۵ میلی‌متری هدفون، دیگر ویژگی‌های آشنای این خانواده هستند. تنها تفاوت بصری قابل توجه، نوار نوری چندرنگ «Glowbar» در لبه پشتی دستگاه است که گوگل آن را یکی از ویژگی‌های کلیدی گوگل‌بوک OS معرفی کرده؛ اما در عمل، بیشتر یک ویجت نمایشی برای وضعیت شارژ و باتری است تا یک نوآوری کاربردی.

گوگل‌بوک OS؛ رؤیای نیمه‌کاره‌ای که کابوس شد

گوگل‌بوک OS، پلتفرم جدید گوگل است که قرار بود ترکیبی هوشمندانه از اندروید و ChromeOS باشد. پشتیبانی بومی از اپلیکیشن‌های اندروید، همگام‌سازی و آینه‌کاری اپلیکیشن‌ها از گوشی اندرویدی شما، و ادغام هوش مصنوعی Gemini در سراسر رابط کاربری، از جمله وعده‌های این پلتفرم جدید بودند. در تئوری، این سیستم‌عامل باید ارتقایی برای ChromeOS محسوب می‌شد؛ پلتفرمی که اساساً حول مرورگر وب گوگل ساخته شده است. اما در عمل، بعد از یک هفته تست، به این نتیجه رسیدم که کل ایده گوگل‌بوک، یک شکست تمام‌عیار است.

چه کسی واقعاً به دنبال لپ‌تاپی است که اپلیکیشن‌های اندرویدِ بهینه‌سازی‌نشده را اجرا کند؟ چرا باید برای همگام‌سازی گوشی اندرویدی خود، به یک پلتفرمِ آزمایشیِ جدید دل ببندیم، آن هم وقتی که همین قابلیت‌ها در ویندوز و لینوکس به شکل بهتری در دسترس هستند؟ و مهم‌تر از همه، چرا باید هزینه‌ای معادل یک کامپیوتر ویندوزی قدرتمند را برای سیستمی بپردازیم که این‌قدر محدودیت دارد؟ در حالی که اپل، مایکروسافت و تولیدکنندگان دیگر لپ‌تاپ با نوآوری‌هایی مانند تراشه RTX Spark انویدیا (NVIDIA's RTX Spark) و مک‌بوک پروهای جدید اپل (Apple's redesigned touchscreen MacBook Pro) صنعت محاسبات را به جلو می‌رانند، گوگل با این پلتفرم جدید، گامی رو به عقب برداشته است.

تجربه کاربری؛ تلخیِ اجرای اپلیکیشن‌های اندرویدی

مشکل اصلی جایی خود را نشان می‌دهد که شروع به کار با اپلیکیشن‌های غیروب می‌کنید. پشتیبانی از اپلیکیشن‌های اندروید از طریق فروشگاه Google Play، در اکثر موارد ناامیدکننده است. اسلک (Slack) تنها به صورت اپلیکیشن موبایل اندروید اجرا می‌شود؛ یعنی شما فقط یک کانال یا پیام مستقیم را می‌بینید و خبری از نمای دسکتاپ گسترده نیست. همچنین، برای واکنش به پیام‌ها یا تصاویر، باید انگشت خود را طولانی نگه دارید، درست مثل گوشی موبایل. اورنوت (Evernote)، که هنوز هم یکی از ابزارهای مهم برای بسیاری از کاربران است، اصلاً در فروشگاه گوگل‌بوک یافت نمی‌شود!

اپلیکیشن‌هایی که به عنوان «بهینه‌شده برای دسکتاپ» (Desktop optimized) معرفی شده‌اند، وضعیت بهتری دارند. Notability، CapCut Pad و Luminar، اپلیکیشن‌های کامل‌تری برای یادداشت‌برداری با هوش مصنوعی و ویرایش رسانه ارائه می‌دهند. اما این اپلیکیشن‌ها تنها زمانی مفیدند که از قبل بخشی از گردش کار شما باشند. بعید است کسی فرآیند کاری خود را صرفاً برای یافتن چیزی سازگار با گوگل‌بوک OS تغییر دهد. حتی کارهایی مثل تغییر اندازه عکس، که در هر پلتفرم دیگری بسیار ساده است، در این دستگاه به یک ماجراجویی تبدیل می‌شود. ابزارهایی مانند Adobe Lightroom نیز یا فقط اجازه تغییر اندازه از طریق کراپ کردن را می‌دهند یا مدام شما را برای اشتراک نسخه پرمیوم تحت فشار قرار می‌دهند. پیدا کردن یک راه ساده برای تغییر اندازه تصاویر، من را مجبور کرد به اپلیکیشن Viewer روی بیاورم، قابلیتی که در اپلیکیشن پیش‌فرض Photos وجود ندارد.

برای ویرایش فایل پادکست، مجبور شدم به Lexis Audio Editor روی بیاورم، اما رابط کاربری ساده آن برای ویرایش‌های پیچیده مناسب نبود. در نهایت، برای نوشتن همین نقد، مجبور شدم از وب‌سایت اورنوت استفاده کنم که هر بار نیاز به لاگین مجدد داشت، چون اپلیکیشن اندرویدش در دسترس نبود. حتی اپلیکیشن اسلک را هم رها کردم و به رابط وب آن پناه بردم تا بتوانم تمام کانال‌هایم را ببینم.

جذابیت‌های ظاهری در برابر کارایی ملموس

با وجود تمام انتقادها، نمی‌توان از زیبایی ظاهری و کیفیت ساخت Dell XPS Googlebook چشم‌پوشی کرد. صفحه نمایش دستگاه، کیبورد راحت و تاچ‌پد بسیار دقیق آن، همگی نشان از مهندسی عالی دل دارند. سبکی و ارگونومی دستگاه، آن را به گزینه‌ای ایده‌آل برای حمل و نقل تبدیل کرده است. این‌ها همان ویژگی‌هایی هستند که در نسخه ویندوزی XPS 13 نیز یافت می‌شوند و در صورت وجود یک سیستم‌عامل قدرتمند و منعطف، می‌توانستند این دستگاه را به یک انتخاب رویایی تبدیل کنند.

اما جذابیت ظاهری، جایگزین کارایی ملموس نمی‌شود. تجربه کار با گوگل‌بوک OS، بیشتر شبیه به قدم زدن در یک مرکز خرید کوچک و پر از مغازه‌های نامرتب است؛ مجموعه‌ای از اپلیکیشن‌های کوچک با کیفیت‌های متفاوت که به زور کنار هم قرار گرفته‌اند. خوشبختانه، اپلیکیشن‌های وب (Web Apps) تا حدی این خلاء را پر می‌کنند، اما این صرفاً یک راه‌حل موقتی است. قابلیت همگام‌سازی با گوشی اندرویدی نیز، در عمل تنها منجر به اعلان‌های تکراری می‌شود، مگر اینکه اپلیکیشن‌های یکسانی را روی هر دو دستگاه نصب نداشته باشید. آینه‌کاری اپلیکیشن‌ها از گوشی هم که دیگر جای بحث ندارد؛ چرا وقتی می‌توانید اپلیکیشن را مستقیماً روی خود دستگاه اجرا کنید، این کار را انجام دهید؟

نتیجه‌گیری؛ آیا دل XPS گوگل‌بوک ارزش خرید دارد؟

با توجه به قیمت ۱۰۰۰ دلاری، سخت‌افزار قدرتمند و طراحی بی‌نظیر، دل XPS گوگل‌بوک در ظاهر می‌تواند بسیار وسوسه‌انگیز باشد. اما مشکل اصلی، پلتفرم گوگل‌بوک OS است که تجربه کاربری را به شدت محدود می‌کند. عدم پشتیبانی مناسب از اپلیکیشن‌های اندروید، نبود اپلیکیشن‌های حرفه‌ای و دسکتاپ، و ضعف در قابلیت‌های مولتی‌تسکینگ، این دستگاه را در مقایسه با لپ‌تاپ‌های ویندوزی یا مک‌بوک‌ها، عملاً بی‌ارزش می‌کند.

این دستگاه بیشتر شبیه به یک شوک ویو (Shockwave) برای دنیای لپ‌تاپ‌هاست؛ یادآوری اینکه چطور یک پلتفرم ضعیف می‌تواند بهترین سخت‌افزارها را هم زمین‌گیر کند. اگر به دنبال یک لپ‌تاپ سبک و زیبا با کارایی بالا هستید، گزینه‌های ویندوزی بسیار بهتری با همین سخت‌افزار و حتی قیمت کمتر در بازار موجود است. گوگل‌بوک OS هنوز راه درازی تا بلوغ دارد و تا آن زمان، دل XPS گوگل‌بوک صرفاً یک نمایش زیبا از پتانسیل‌های هدر رفته خواهد بود.

در نهایت، این دستگاه بیشتر شبیه به یک پروژه تحقیقاتی است تا یک محصول مصرفی. شاید در آینده، گوگل بتواند گوگل‌بوک OS را بهبود بخشد، اما تا آن زمان، خرید این مدل، یک قمار پرریسک است که احتمال بازنده شدن شما در آن بسیار بالاست. بهتر است قید زیبایی ظاهری را بزنید و به سراغ گزینه‌هایی بروید که واقعاً کارآمد هستند.