سوزاندن ۵۰۰ میلیون دلار در انتخابات؛ شکست سنگین ایلان ماسک در بازی سیاست

وقتی ثروت افسانه‌ای در صندوق رأی کار نمی‌کند

برای ما که در حوزه فناوری کار می‌کنیم، ایلان ماسک (Elon Musk) همواره نماد بهینه‌سازی، محاسبات دقیق و بازدهی حداکثری بوده است؛ از نرخ بازگشت موشک‌های اسپیس‌ایکس (SpaceX) گرفته تا کاهش هزینه‌های ساخت در تسلا (Tesla). اما ظاهر در دنیای سیاست، محاسبات این میلیاردر معروف به طرز عجیبی اشتباه از آب درآمده است. گزارش‌های جدید کمیسیون انتخابات فدرال (FEC) و تحلیلی که نشریه فوربز (Forbes) منتشر کرده، نشان می‌دهد ماسک رقمی نزدیک به ۵۰۰ میلیون دلار برای پیروزی نامزدهای حزب جمهوری‌خواه در انتخابات میان‌دوره‌ای هزینه کرده است. برای درک بهتر این رقم، باید بگویم این مبلغ معادل قیمت چند هزار دستگاه اولترابوک پرچمدار یا ساخت یک کارخانه پیشرفته تولید گجت‌های پوشیدنی است؛ اما حاصل این سرمایه‌گذاری کلان در صندوق‌های رأی، یک شکست تمام‌عیار و بی‌سابقه‌ بود.

ماسک در این دوره از انتخابات، فاصله‌ای نجومی با سایر اهداکنندگان مالی داشت. او به تنهایی بیش از سه برابر دومین اهداکننده بزرگ یعنی زوج میلیاردر دیک و لیز اوهلین (Dick and Liz Uihlein) خرج کرد. اما در دنیای واقعی، تجربه کاربری جریان‌های سیاسی نشان داد که تزریق بی‌حساب و کتاب پول به کمپین‌ها، الزاماً به معنای جلب رضایت و رأی مردم نیست. بازدهی سرمایه‌گذاری یا همان ROI سیاسی ماسک در این انتخابات به قدری پایین بود که اگر این اتفاق در یک پروژه صنعتی یا تجاری رخ می‌داد، هیئت‌مدیره بلافاصله حکم برکناری مدیرعامل را امضا می‌کرد.

آمار شگفت‌انگیز: ۹۸ درصد سرمایه‌گذاری ایلان ماسک به فنا رفت!

اگر آمار و ارقام خامی که از نتایج آرای ایالات مختلف به دست آمده را تحلیل کنیم، عمق این شکست مشخص‌تر می‌شود. ماسک به طور مستقیم از کاندیداهای حزب جمهوری‌خواه در ۱۰۶ رقابت مختلف برای مجلس نمایندگان و سنا پشتیبانی مالی کرد. تا این لحظه، از میان این ۱۰۶ رقابت، تنها ۱۸ کاندیدا موفق به پیروزی شده‌اند که آن‌ها هم اکثراً در مناطق شدیدی سنتی و ایالت‌های قرمز (جمهوری‌خواه) حضور داشتند؛ جایی که حتی بدون یک دلار کمک مالی هم شانس پیروزی بالایی داشتند. در مقابل، ۴۵ کاندیدای مورد حمایت مستقیم او بازی را واگذار کرده‌اند و ۴۳ رقابت دیگر نیز هنوز به طور رسمی نهایی نشده، اما پیش‌تازی دموکرات‌ها در اکثر آن‌ها مشهود است.

نکته دردناک برای کمپین تبلیغاتی ماسک این است که حدود ۹۸ درصد از کل پولی که او مستقیماً به کاندیداهای مشخص اختصاص داد، به حساب کسانی واریز شد که در نهایت شکست خوردند. ایالت‌هایی مثل مین (Maine)، میشیگان (Michigan)، مینه‌سوتا (Minnesota)، کانزاس (Kansas) و آیوا (Iowa) شاهد شکست سنگین چهره‌هایی بودند که زیر چتر حمایتی ماسک قرار داشتند. این مسئله نشان می‌دهد که مخاطبان و رأی‌دهندگان امروز، رفتاری بسیار هوشمندانه نشان داده‌اند و همان‌طور که در بازار گجت‌ها کاربران دیگر فریب تبلیغات زرق‌وبرق‌دار و اعداد تئوری روی جعبه را نمی‌خورند، در عرصه سیاست هم اسکناس‌های میلیاردی نتوانست نظر آن‌ها را تغییر دهد.

ضربه سنگین تکساس به مقر جدید مدیرعامل تسلا

بخش عمده‌ای از استراتژی مالی ماسک در ایالت تکساس (Texas) متمرکز بود؛ ایالتی که ماسک آن را به عنوان خانه جدید خود و مقر اصلی شرکت‌های تسلا و اسپیس‌ایکس انتخاب کرده است. بر اساس گزارش شبکه سی‌ان‌بی‌سی (CNBC)، مدیرعامل تسلا حدود ۲۲۵ میلیون دلار – یعنی تقریباً نیمی از کل بودجه انتخابی خود – را فقط به ایالت تکساس تزریق کرد تا کنترل سیاسی این ایالت را به نفع هم‌پیمانان خود تثبیت کند.

اما پاسخ مردم تکساس به این حجم از دخالت مالی، یک شگفتی بزرگ بود. کرسی سنا و پست فرمانداری این ایالت با اختلاف چشمگیری به سمت دموکرات‌ها چرخید و آبی شد. علاوه بر آن، تعداد زیادی از کرسی‌های مجلس نمایندگان و کنگره ایالتی نیز از دست جمهوری‌خواهان خارج شد. شکست برنامه‌های ماسک در تکساس درست مانند این است که یک شرکت فناوری، محصولاتش را با تبلیغات فراوان در بازار خانگی خود عرضه کند اما کاربران همان ایالت یا کشور به طور کامل دست رد به سینه آن بزنند. به نظر می‌رسد مردم تکساس تحمیل خط‌مشی‌های سیاسی از سوی یک میلیاردر حوزه فناوری را نپذیرفته‌اند.

شبکه X و لایوهای جنجالی؛ وقتی پلتفرم اجتماعی رأی نمی‌سازد

در ماه‌های منتهی به انتخابات، ماسک از هیچ کوششی برای جلب توجه در شبکه اجتماعی ایکس (X) یا همان توییتر سابق دریغ نکرد. او که کنترل کامل الگوریتم‌های این پلتفرم را در دست دارد، بارها با انتشار پست‌های تند و ادعاهای عجیب سعی کرد جو روانی ایجاد کند. او مدعی شده بود که پیروزی دموکرات‌ها به معنای «پایان دموکراسی به مفهوم واقعی آن» خواهد بود و حملات شخصی تندی را علیه کاندیداهایی مانند جیمز تالاریکو (James Talarico) در تکساس مطرح کرد.

اما نتیجه این رفتارها چه بود؟ درست مانند زمانی که نرم‌افزار یک گجت پر از باگ و تبلیغات آزاردهنده می‌شود و کاربر احساس خستگی می‌کند، الگوریتم‌های دستکاری‌شده و رفتارهای هیجانی ماسک در شبکه X نیز نتوانست اثرگذاری واقعی در پای صندوق‌های رأی داشته باشد. پایش رفتار کاربران نشان می‌دهد که لایک‌ها، ریپوست‌ها و جنجال‌های توئیتری لزوماً به رأی واقعی تبدیل نمی‌شوند. فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی ممکن است موج‌های کوتاه‌مدت ایجاد کنند، اما ارگونومی واقعی جامعه و حس اعتماد عمومی با پول و توییت‌های جنجالی ساخته نمی‌شود.

ثروت ۸۹۸ میلیارد دلاری و توهم اثرگذاری بر دموکراسی

نگاهی به پرونده مالی ایلان ماسک نشان می‌دهد که ارزش دارایی‌های او در حال حاضر حدود ۸۹۸ میلیارد دلار ($898B) برآورد می‌شود. این یعنی سوزاندن نیم میلیارد دلار در یک دوره انتخابی، فشار مالی خاصی به زندگی شخصی یا پروژه‌های فنی او وارد نمی‌کند. او آن‌قدر ثروت دارد که بتواند در ۲۰۰۰ دوره انتخابی دیگر نیز چنین هزینه‌های سنگینی انجام دهد. اما بحث اصلی سر پول نیست؛ بحث سر «اعتبار و نفوذ سیاسی» است.

حدود دو سال پیش، ماسک با اقتدار و ژست‌های خاص خود در کانون توجه جهان قرار داشت و با تغییرات ساختاری در توییتر و بدنه شرکت‌هایش، خود را شکست‌ناپذیر می‌دید. اما انتخابات اخیر ثابت کرد که حتی با داشتن محبوبیت رسانه‌ای، پلتفرم اختصاصی و ثروت لایتناهی، نمی‌توان به راحتی بر تصمیمات پیچیده جامعه تاثیر گذاشت. این شکست نشان داد که دنیای واقعی، الگوریتم‌های قابل دستکاری ندارد و کاربران یا همان مردم، در نهایت بر اساس تجربه ملموس خود از زندگی و سیاست تصمیم می‌گیرند، نه بر اساس بودجه‌های نیم میلیارد دلاری یک غول فناوری.