فرانک میلر و بازگشت به ریشه‌های سیاه: از نئونوآر سین‌سیتی تا لاک‌پشت‌های نینجا

بازگشت به شهر گناه؛ وقتی وسترن رنگ خون می‌گیرد

فرانک میلر (Frank Miller)، اسطوره‌ای که با «بتمن: بازگشت شوالیه تاریکی» (The Dark Knight Returns) استانداردهای داستان‌گویی در کمیک‌بوک را برای همیشه تغییر داد، حالا در یکی از پربارترین دوران حرفه‌ای خود به سر می‌برد. خبر بازگشت او به دنیای «سین‌سیتی» (Sin City) با پروژه‌ای تحت عنوان «سین‌سیتی: خون و غبار» (Sin City: Blood & Dust)، تنها یک خبر ساده برای هواداران قدیمی نیست؛ این یک بازگشت باشکوه به همان اتمسفر سرد، تاریک و کنتراست‌های شدید سیاه و سفیدی است که امضای هنری اوست.

نکته هیجان‌انگیز در مورد Blood & Dust این است که میلر دوباره قلم را به دست گرفته تا صفر تا صد کار را خودش انجام دهد. برخلاف بسیاری از پروژه‌های مدرن که به تیم‌های بزرگ سپرده می‌شوند، اینجا شاهد تعامل مستقیم میلر با تخیل بی‌پرده‌اش هستیم. این پیش‌درآمد که در دوران غرب وحشی روایت می‌شود، قرار است لایه‌های پنهان Basin City را کالبدشکافی کند. وقتی او می‌گوید دو سوم کار را تمام کرده، یعنی باید منتظر یک شاهکار منسجم باشیم که احتمالاً با همان ضرب‌آهنگِ کوبنده و «وکال» تصویری خاصِ خودش، مخاطب را در هر صفحه میخکوب می‌کند.

تهاجم بیولوژیک؛ استعاره‌ای از پارانویای مدرن

در حالی که همه منتظر بازگشت میلر به دنیای نوآر هستند، پروژه جدید او یعنی «گونه‌های مهاجم» (Invasive Species) نشان می‌دهد که او هنوز هم نبض جامعه را در دست دارد. میلر که این ایده را در اوج دوران همه‌گیری کووید-۱۹ پرورش داده، به خوبی توانسته حس خفقان و ترس جمعی را به یک کانسپت علمی-تخیلی تبدیل کند. او با ارجاع به فیلم‌های کلاسیک دهه ۵۰ میلادی، این تهاجم ویروسی را نه با سفینه‌های فضایی، بلکه با نفوذ به گوش و ذهن انسان‌ها به تصویر می‌کشد.

این اثر که با همکاری «رایان بنجامین» (Ryan Benjamin) و «الکس سینکلر» (Alex Sinclair) به عنوان رنگ‌آمیز در حال تکمیل است، نشان می‌دهد که میلر چگونه از یک بحران جهانی برای خلق یک «پروداکشن و تنظیم نوآورانه» در روایت استفاده می‌کند. اینجا خبری از اکشن‌های قهرمانانه نیست؛ بلکه شاهد یک وحشت روان‌شناختی هستیم که دقیقاً بازتاب‌دهنده پارانویای دنیای امروز است. برای درک عمق این اثر، باید منتظر طراحی‌هایی بود که با استفاده از سایه‌های سنگین و ترکیب رنگ‌های خاص سینکلر، اتمسفری سنگین و خفقان‌آور را به مخاطب تزریق می‌کنند.

وقتی اسطوره به لاک‌پشت‌های نینجا می‌رسد

شاید یکی از جذاب‌ترین اتفاقات امسال برای طرفداران کمیک، دیدن نام فرانک میلر در تیتراژ شماره ۳۰۰ «لاک‌پشت‌های نینجا» (Teenage Mutant Ninja Turtles) بود. این یک «میکس شفاف» از تاریخ است؛ کسی که الهام‌بخش «کوین ایستمن» و «پیتر لیرد» در خلق لاک‌پشت‌ها بود، حالا خودش بخشی از این دنیای رنگارنگ شده است. میلر با طنزی خاص می‌گوید که وقتی از او خواستند این کار را بکند، فقط پرسید: «خب، باید با این‌ها چه کار کنم؟» و پاسخ ساده‌اش یعنی «آن‌ها را روی هم بچین»، به یکی از به یادماندنی‌ترین کاورهای اخیر تبدیل شد.

علاقه میلر به «میکل‌آنژ» (Michelangelo) به عنوان لاک‌پشت محبوبش، ریشه در درک عمیق او از هنر دارد. او سقف کلیسای سیستین را یکی از بهترین صفحات کمیک‌بوکی تاریخ می‌داند؛ دیدگاهی که نشان می‌دهد میلر حتی در ساده‌ترین پروژه‌ها، به دنبال یافتن نقاط اشتراک میان هنر کلاسیک و فرهنگ پاپ مدرن است. این همکاری نشان داد که حتی اسطوره‌هایی با سبکِ جدی و تاریک میلر، هنوز هم می‌توانند با المان‌های فانتزی و سرگرم‌کننده ارتباط برقرار کنند.

رویاهای سینمایی؛ میلر پشت دوربین بازمی‌گردد؟

وقتی از میلر درباره احتمال بازگشت به صندلی کارگردانی پرسیده می‌شود، پاسخ او کوتاه اما پر از هیجان است: «مثل این است که از یک بچه بپرسید می‌خواهد میلینیوم فالکون (Millennium Falcon) را هدایت کند؟» اگرچه تجربه «روح» (The Spirit) برای او چندان موفقیت‌آمیز نبود، اما نمی‌توان انکار کرد که دیدگاه بصری او، چه در سین‌سیتی و چه در آثار دیگر، همیشه یک «دینامیک صوتی و تصویری» منحصربه‌فرد را به همراه داشته است.

میلر به عنوان کسی که مرزهای میان سینما و کمیک را درنوردیده، هنوز هم عطش ساختن دارد. او می‌داند که فرم سینما با هیچ‌چیز دیگری قابل مقایسه نیست. برای طرفداران او، خبر احتمال بازگشتش به دنیای فیلم‌سازی، نویدبخشِ تجربه‌ای است که احتمالاً با تکنیک‌های مدرن و نگاهِ خاص او به خشونتِ هنری، دوباره استانداردهای ژانر اکشن-نوآر را جابه‌جا خواهد کرد.