HBO پرندگان هیچکاک را احیا می‌کند؛ پرواز کابوس کلاسیک با سارا سنوک

جسارت شبکه HBO در بازآفرینی میراث آلفرد هیچکاک

تصمیم شبکه خانه نمایش (HBO) برای دست گذاشتن روی یکی از دست‌نخورده‌ترین و متقاطع‌ترین آثار تاریخ سینما، شجاعتی را می‌طلبد که تنها در ساختار مدیریتی این استودیو یافت می‌شود. فیلم اقتباسی «پرندگان» (The Birds) محصول سال ۱۹۶۳ به کارگردانی آلفرد هیچکاک (Alfred Hitchcock)، نه تنها یک شاهکار درام روان‌شناختی و وحشت محیطی بود، بلکه شالوده‌ای ماندگار ساخت که غول‌های ادبیات و سینمای وحشت از جمله استیون کینگ (Stephen King) و گی‌یرمو دل تورو (Guillermo del Toro) ده‌ها سال از آن الهام گرفتند. حالا HBO تصمیم گرفته این رمانی از دافنه دو موریه (Daphne du Maurier) را در قالب یک مینی‌سریال مدرن به تلویزیون تزریق کند؛ پروژه‌ای که مرزهای میان وحشت کلاسیک و درام‌های روان‌شناختی پرتعلیق را جابه‌جا خواهد کرد.

استراتژی شبکه HBO در انتخاب این سوژه، دقیقاً بر ریتم داستان‌گویی در مدیوم تلویزیون استوار شده است. برخلاف فیلم دو ساعته هیچکاک که بر مبنای تعلیق تدریجی و هجوم نامشخص و بی‌دلیل پرندگان پیش می‌رفت، فرمت جدید تلویزیونی به اتاق نویسندگان اجازه می‌دهد تا عمق بیشتری به جهان داستانی ببخشند. روند توسعه آثار اقتباسی در HBO همواره نشان داده که این شبکه تمایلی به بازسازی فریم‌به‌فریم ندارد، بلکه با حفظ ساختار بن‌مایه‌ای، داستان را برای مخاطب عصر استریم بازتعریف می‌کند.

حضور سارا سنوک و فرمول طلایی اتاق نویسندگان

حضور سارا سنوک (Sarah Snook)، ستاره برنده جایزه امی که با درخشش در سریال «ساکسشن» (Succession) سطح تازه‌ای از بازیگری زیرپوستی را به رخ کشید، سیگنالی واضح از رویکرد عمیق این سریال به توسعه کاراکتر در طول فصل است. سنوک قرار است نقش مایرا مسی (Myra Massey) را ایفا کند؛ کاراکتری کاملاً جدید که محوریت روایی مینی‌سریال را به دوش می‌کشد. حضور بازیگری با پتانسیل بالای سنوک تضمین می‌کند که آرک روایی کاراکتر در طول فصل، فراتر از یک قربانی ساده در برابر هجوم طبیعت باشد و کشمکش‌های درونی او، ریتم اپیزود به اپیزود اثر را هدایت کند.

از سوی دیگر، در بخش هدایت فیلم‌نامه و اتاق نویسندگان و قلم شو رانر، نام تام اسپزیالی (Tom Spezialy) به چشم می‌خورد؛ کسی که پیش‌تر توانمندی خود را در خلق فضاهای پیچیده و مبهم در سریال شاهکار «ماندگان» (The Leftovers) به اثبات رسانده است. در کنار او، دیوید هیرمان (David Heyman)، تهیه‌کننده باسابقه فرسایش ناپذیر مجموعه فیلم‌های «هری پوترا» (Harry Potter)، مسئولیت تهیه اجرایی را بر عهده دارد. ترکیب قلم معماگونه اسپزیالی و تجربه سینمایی هیرمان، این مینی‌سریال را به یکی از استراتژیک‌ترین کنداکتورهای پخش هفتگی در آینده تبدیل خواهد کرد.

چرخش از وحشت محیطی به ترومای روان‌شناختی و معمای جنایی

داستان این اقتباس جدید، زاویه‌ای کاملاً متضاد با فیلم ۱۹۶۳ را در پیش می‌گیرد. مایرا مسی با بازی سارا سنوک، هم‌زمان که درگیر یک نبرد حقوقی تلخ و فرساینده برای حضانت دختر کوچکش است، به شهر مادری خود بازمی‌گردد تا راز ناپدید شدن مرموز دوست دوران کودکی‌اش را کشف کند. ساختار فیلم‌نامه به‌گونه‌ای طراحی شده که یادآور فضای خفقان‌آور و تاریک مینی‌سریال موفق «اشیا تیز» (Sharp Objects) است؛ جایی که ترومای شخصی با یک پرونده قتل‌های زنجیره‌ای تقاطع پیدا می‌کند، اما با این تفاوت که طغیان و رفتار مرگبار پرندگان، ابعادی فراواقعی و وحشتناک به معمای جنایی داستان می‌بخشد.

پیوند زدن انگیزه پرندگان مرگبار به قتل‌های حل‌نشده شهر، تصمیمی هوشمندانه از سوی اتاق نویسندگان است تا از تله «بینج‌واچینگ و خستگی مخاطب» فرار کنند. در این فرمول روایی، هر کلیف‌هنگر انتهای اپیزود قرار نیست صرفاً حمله گله‌ای از پرندگان باشد، بلکه گره‌افکنی‌های تازه‌ای در لایه‌های روانی کاراکتر اصلی و رازهای تاریک اهالی شهر رو خواهد شد. این تغییر ساختار، مانع از یکنواختی ریتم داستان‌گویی در مدیوم تلویزیون می‌شود و تعلیقی مداوم را به تماشاگر حقن می‌نماید.

پایان طلسم ۳۲ ساله؛ از فاجعه ۱۹۹۴ تا جاه‌طلبی جدید

تلاش برای احیا یا ساخت ادامه‌ای بر «پرندگان» هیچکاک، تاریخچه‌ای پر از ناکامی دارد. پس از اثر شاهکار ۱۹۶۳، هالیوود ۳۲ سال پیش با ساخت تله‌فیلم «پرندگان ۲: پایان زمین» (The Birds II: Land's End) در سال ۱۹۹۴ تلاش کرد از این برند استفاده کند؛ پروژه‌ای آن‌قدر افتضاح که کارگردانش ریک روزنتال (Rick Rosenthal) ترجیح داد نامش از تیتراژ حذف شده و اسم مستعار بدنام آلن اسمیتی (Alan Smithee) جایگزین آن شود. بعدها در سال ۲۰۰۷ تلاش استودیوها برای بازسازی سینمایی و سپس پروژه سال ۲۰۱۷ شبکه BBC برای ساخت یک اقتباس تلویزیونی، همگی در مرحله توسعه عقیم ماندند و هرگز به مرحله تولید نرسیدند.

اکنون HBO طلسم ۳۲ ساله این آی‌پی (IP) ارزشمند را شکسته است. تفاوت اصلی در این است که مسئولان توسعه جهان داستانی و اسپین‌آف‌ها در HBO، متوجه شده‌اند که کلید موفقیت در تکرار ساختار فیلم ۱۹۶۳ نیست، بلکه در استخراج جوهره ترس روان‌شناختی رمان اصلی دافنه دو موریه و تزریق آن به یک درام مدرن است. شکست پروژه‌های قبلی به این دلیل بود که صرفاً پوسته وحشت محیطی را کپی می‌کردند، اما HBO با اتکا به تحلیلی کلان از رفتار بینندگان، روی زیرمتن‌های جامعه‌شناختی و تحلیل شخصیت مانور می‌دهد.

چالش نمره ۹۶ درصدی؛ استراتژی استریمینگ و ریتم داستان‌گویی هفتگی

با تکیه بر نمره منتقدین ۹۶ درصدی فیلم اصلی در راتن تومیتوز (Rotten Tomatoes)، مینی‌سریال جدید HBO بار سنگینی از انتظارات را بر دوش می‌کشد. اثر هیچکاک پیش‌تر الگوی مستقیم جورج رومرو (George A. Romero) در خلق فیلم «شب مردگان زنده» (Night of the Living Dead) و جان کارپنتر (John Carpenter) در «هالووین» (Halloween) بوده است. به همین دلیل، HBO با چالش جلب رضایت سینمافیل‌های سرسخت و در عین حال جذب مخاطبان جدید پلتفرم‌های استریمینگ مواجه است.

عرضه هفتگی این سریال از طریق سرویس پلتفرم‌های استریمینگ و شبکه خطی HBO، می‌تواند موجی از تحلیل‌ها و نظریه‌پردازی‌ها را میان مخاطبان ایجاد کند. تمرکز بر کلیف‌هنگرهای هوشمندانه، تعلیق بصری، معمای قتل و بازی تماشایی سارا سنوک، همگی نشان‌دهنده این هستند که HBO قصد دارد بار دیگر استاندارد تازه‌ای را در ژانر وحشت تلویزیونی تعریف کند و نشان دهد که چگونه می‌توان یک اثر کلاسیک ۶۰ ساله را بدون خدشه‌دار کردن میراث آن، به سریالی میخکوب‌کننده برای نسل جدید تبدیل ساخت.