احیای کابوس در جهنمِ کاغذی؛ هل‌ریزر پس از ۴ دهه دوباره پوست می‌اندازد

بازگشت به خاستگاه؛ چرا Hellraiser دوباره به مدیومِ کمیک پناه برد؟

تقریباً چهل سال از زمانی که کلایو بارکر (Clive Barker) با «هل‌ریزر» (Hellraiser) مرزهای وحشت را در سینما جابه‌جا کرد می‌گذرد. در تمام این دهه‌ها، ما شاهد فراز و نشیب‌های بی‌پایان این فرنچایز بوده‌ایم؛ از تلاش‌های نافرجام برای ریبوت سینمایی در سال ۲۰۲۲ که نتوانست آن حس سرد و گروتسک نسخه اصلی را بازسازی کند تا شایعات بی‌سرانجام ساخت سریال تلویزیونی که هرگز از اتاق نویسندگان فراتر نرفت. حالا اما، در سال ۲۰۲۷، ناشر معتبر Boom! Studios تصمیم گرفته است با مجموعه‌ای تحت عنوان «هل‌باند هارتس» (Hellbound Hearts)، بار دیگر دروازه‌های جهنم را به روی مخاطبان بگشاید.

انتخاب مدیوم کمیک برای این بازگشت، یک استراتژی هوشمندانه است. در تاریخ سینما، Hellraiser همواره قربانی محدودیت‌های بودجه و جلوه‌های ویژه میدانی بوده است. فانتزی‌های سیاه بارکر، که ترکیبی از لذت و درد در ابعادی فراتر از درک انسانی است، همواره در قاب دوربین به دلیل هزینه‌های سرسام‌گیر تولید، محدود شده‌اند. کمیک‌بوک اما، تنها با قدرت تخیلِ طراح و قلم نویسنده، به این جهان اجازه می‌دهد بدون قید و بندهای استودیویی، در بی‌نهایتِ رنج و لذت سیر کند. این دقیقاً همان جایی است که پتانسیل‌های بصری «لِمنت کانفیگوریشن» (Lament Configuration) یا همان جعبه پازل معروف، برای اولین بار پس از سال‌ها به آزادی کامل می‌رسد.

مایک کوستا و یان بازالدوا؛ معماران جدیدِ شکنجه‌های تصویری

حضور مایک کوستا (Mike Costa) به عنوان نویسنده، نویدبخش یک تغییر جهت ساختاری در روایت است. کوستا که پیش‌تر در سریال «لوسیفر» (Lucifer) نشان داده چگونه می‌تواند مفاهیم الهیاتی و شیطانی را با درام‌های انسانی گره بزند، حالا در Hellbound Hearts به دنبال پرسش‌های بنیادین‌تری است. او نمی‌خواهد تنها به بازتولیدِ خشونت‌های گرافیکی بسنده کند. شعار او و همکارش یان بازالدوا (Jan Bazaldua) که سابقه درخشانی در طراحی‌های لوکی (Loki) دارد، عبور از سطحِ خون‌ریزی و ورود به قلمرویی است که در آن «چرا ما درد را می‌طلبیم؟» به پرسش اصلی کاراکترها تبدیل می‌شود.

این تیم خلاق به خوبی می‌داند که بزرگ‌ترین اشتباه دنباله‌های سینمایی قبلی، تکیه بیش از حد بر «لوُر» (Lore) یا همان اسطوره‌شناسیِ خشک و خالیِ سنوبیت‌ها (Cenobites) بود. وقتی مخاطب نتواند با طعمه‌های جهنم ارتباط برقرار کند، کلیف‌هنگرها و شکنجه‌های انتهای اپیزود هم بی‌معنا می‌شوند. تمرکز بر یک گروه از دوستانِ آسیب‌دیده و ناقص که برای مقابله با جعبه‌های پازلِ متعدد (نه فقط یکی!) آماده نیستند، همان آرک روایی است که می‌تواند این فرنچایز را از تکرارِ خسته‌کننده نجات دهد.

ساختار روایت؛ فراتر از اسطوره‌شناسیِ کلیشه‌ای

نکته‌ای که باید در بررسی رویکرد Boom! Studios به آن توجه کرد، وفاداری به منبع ادبی یعنی کتاب «هل‌باند هارت» (The Hellbound Heart) است. در حالی که فیلم‌های سینمایی اغلب به سمت اسلشر‌محوری حرکت کردند، این سریِ جدید قصد دارد به ریشه‌های فلسفی بارکر بازگردد. ما با جهانی روبرو هستیم که در آن جهنم نه یک مکان فیزیکی، بلکه وضعیتی در ذهن است. این رویکرد، ساختار سه‌پرده‌ایِ سنتی را در هر شماره به چالش می‌کشد؛ به طوری که هر شماره نه تنها یک داستان مجزا را پیش می‌برد، بلکه لایه‌ای جدید از روان‌شناسیِ درد را برای خواننده باز می‌کند.

به جای تمرکز بر «پین‌هد» (Pinhead) به عنوان یک آنتاگونیست تکراری، این کمیک‌بوک قرار است بر «فقدان» و «تمنایِ نابودی» در انسان‌ها تمرکز کند. این همان ریتم داستان‌گویی در مدیوم تلویزیون و کمیک است که اگر درست اجرا شود، می‌تواند مخاطب را درگیر «بینج‌واچینگ» (Binge-watching) یا در اینجا «بینج‌ریدینگ» (Binge-reading) کند. وقتی شخصیت‌ها قبل از مواجهه با گروتسک‌ترین صحنه‌ها، پرداختِ روانیِ عمیقی پیدا کنند، آنگاه هر کلیف‌هنگرِ انتهای شماره، نه یک شوک ارزان، بلکه یک ضربه کاری به احساسات خواننده خواهد بود.

آینده‌ای که در انتظارِ کالبدِ شکستهٔ Hellraiser است

آیا این سری می‌تواند طلسم ۴۰ ساله را بشکند؟ پاسخ در نحوه مدیریتِ «توسعه جهان داستانی» نهفته است. اگر Boom! Studios بتواند از تلهٔ اسپین‌آف‌های بی‌هدف فاصله بگیرد و بر روی همین هسته انسانیِ رنج‌دیده تمرکز کند، شاهد تولدِ دوباره‌ای خواهیم بود که حتی نتفلیکس یا اپل تی‌وی پلاس هم نتوانستند در پروژه‌های لایو اکشن خود به آن دست یابند. کمیک‌بوک‌های Hellraiser همیشه در سایه فیلم‌ها بوده‌اند، اما این بار، به نظر می‌رسد قلم و جوهر، ابزارهای قدرتمندتری برای نمایشِ «لذتِ درناک» هستند.

در نهایت، Hellbound Hearts تنها یک محصول نوستالژیک برای طرفدارانِ دهه ۸۰ نیست. این یک تلاش برای مدرنیزه کردن ترس است؛ ترس از خود، ترس از تمایلاتِ سرکوب‌شده و در نهایت، ترس از اینکه در این دنیای بی‌نهایتِ پازل‌ها، شاید هیچ راه فراری وجود نداشته باشد. مایک کوستا ابزارِ لازم را در اختیار دارد؛ حالا باید دید آیا می‌تواند این «عصر جدیدِ رنج» را به یک جریان ماندگار در صنعت سرگرمی تبدیل کند یا خیر.