سایه‌روشن‌های یک سیاست؛ آیا هالیوود در کالیفرنیا به بن‌بست می‌رسد؟

میراثی در آستانه تزلزل؛ نیوسام و آخرین پرده‌ی سیاست‌گذاری

در تالارهای قدرت کالیفرنیا، جایی که سیاست و صنعت سینما در هم گره خورده‌اند، گاوین نیوسام (Gavin Newsom) در حالی که ماه‌های پایانی حضور خود در منصب فرمانداری را سپری می‌کند، برگ برنده‌ی دیگری رو کرده است: گسترش اعتبار مالیاتی فیلم و تلویزیون (Film & TV Tax Credit). این حرکت که در نگاه نخست، نوش‌دارویی برای فرار از بحران «فرار تولید» به ایالت‌ها و کشورهای دیگر به نظر می‌رسد، با استقبال محتاطانه رهبران اتحادیه‌های سینمایی مواجه شده است. اما در پس این استقبال دیپلماتیک، ترسی عمیق نهفته است؛ ترسی از اینکه با رفتن نیوسام، این چتر حمایتی نیز در طوفان تغییرات سیاسی در هم بشکند.

من به عنوان ناظر تحولات سینمای هنری، همواره معتقدم که پشتوانه‌ی مالی، ستون فقراتِ «امضای مؤلف» است. بدون این بسته‌های تشویقی، تولیدات مستقل و حتی پروژه‌های بزرگ استودیویی، ناچار به مهاجرت به مناطق جغرافیایی می‌شوند که روحِ هنری اثر را در قربانگاه هزینه‌های کمتر ذبح می‌کنند. نیوسام می‌داند که سینما تنها یک صنعت نیست؛ بلکه هویت بصری کالیفرنیاست. با این حال، تداوم این سیاست در گروی اراده‌ی جانشین اوست؛ کسی که ممکن است نگاهی متفاوت به تخصیص بودجه‌های ایالتی داشته باشد.

معمای بقا در عصر تولیدات جهانی

هالیوود امروز با یک دوگانگی دردناک دست‌ و پنجه نرم می‌کند؛ از یک سو فشار برای کاهش هزینه‌های تولید با تکیه بر جلوه‌های ویژه بصری (VFX) و از سوی دیگر، نیاز به حفظ زیرساخت‌های انسانی در قلب صنعت. اعتبارات مالیاتی تنها اعداد روی کاغذ نیستند؛ آن‌ها در واقع «سکوت‌های سنگین میان دیالوگ‌ها» را در اتاق‌های فکر استودیوها رقم می‌زنند. زمانی که هزینه‌ی تولید در لس‌آنجلس سرسام‌آور می‌شود، فیلم‌سازان ناگزیر به حذف سکانس‌های پیچیده و کاهش کیفیت میزانسن مینی‌مالیستی خود می‌شوند تا بتوانند تراز مالی را برقرار کنند.

اتحادیه‌ها به درستی نگران‌اند. آن‌ها می‌دانند که دولت‌ها می‌آیند و می‌روند، اما زیرساخت‌های سینمایی اگر یک‌بار فرو بریزند، بازسازی آن‌ها دهه‌ها زمان می‌برد. نگاهِ مؤلف‌محور در سینما، نیازمند فضایی است که در آن «قاب‌بندی‌های نقاشانه» فدای هزینه‌های لجستیک نشوند. نیوسام شاید این زبان را می‌فهمید، اما آیا فرماندار بعدی، سینما را نه به عنوان یک منبع درآمد، بلکه به عنوان میراثی فرهنگی می‌بیند که باید از آن محافظت کرد؟

استعاره‌های بصری در گروی واقعیت‌های اقتصادی

تأثیر سیاست‌های مالیاتی بر «زیباشناسی فرم» فیلم‌ها، موضوعی است که کمتر در تحلیل‌های فنی به آن پرداخته می‌شود. وقتی یک فیلم‌ساز مجبور است لوکیشن‌های اصلی خود را به دلیل عدم صرفه‌ی اقتصادی به استودیوهای مجازی منتقل کند، آن طنین احساسی پایان‌بندی که در تعامل مستقیم با نور طبیعی و محیط واقعی شکل می‌گیرد، به شدت آسیب می‌بیند. اینجاست که نقش دولت در حفظ اعتبار مالیاتی، مستقیماً با کیفیتِ هنری اثر پیوند می‌خورد.

من به عنوان منتقد، همواره از آثاری دفاع کرده‌ام که اصالت مکان و فضا را حفظ می‌کنند. اعتبارات مالیاتی کالیفرنیا، همان «نور» لازم برای تداوم این اصالت است. بدون این حمایت‌ها، شاهد خروج تدریجی پروژه‌های مستقل خواهیم بود که توان رقابت با هزینه‌های سنگینِ تولید در کالیفرنیا را ندارند. این فرآیند، منجر به نوعی فقر بصری در سینمای مدرن می‌شود که حتی با پیشرفته‌ترین تکنولوژی‌های پردازش تصویر نیز قابل جبران نیست.

پرسشی بی‌پاسخ در انتظارِ آینده

رهبران اتحادیه‌ها، به درستی از «تعمیم تعهد» سخن می‌گویند. این یک مطالبه‌ی صنفی نیست، بلکه یک ضرورتِ تمدنی برای کالیفرنیاست. اگر کالیفرنیا می‌خواهد همچنان پایتخت جهانیِ روایت‌های تصویری باقی بماند، باید فراتر از یک دوره‌ی چهارساله فکر کند. بازی سکوت میان اتحادیه‌ها و فرماندار آینده، می‌تواند طولانی و سرد باشد. آن‌ها نمی‌خواهند پیروزی را جشن بگیرند، چرا که پیروزی، تنها در تداومِ ساختارهاست، نه در بیانیه‌های انتخاباتی.

در نهایت، سینما به عنوان هنرِ ترکیبِ نور و زمان، نیازمندِ بستری پایدار است. اگر فرماندار بعدی نتواند این ثبات را تضمین کند، هالیوودِ کلاسیک، بیش از پیش به موزه‌ای از خاطراتِ باشکوه تبدیل خواهد شد. ما در انتظار هستیم تا ببینیم آیا در این موازنه قوا، هنر می‌تواند بر معادلات سردِ بودجه‌ریزی پیروز شود یا اینکه شاهدِ پایانِ دورانِ طلاییِ تولید در خانه خواهیم بود.