شکار خفاش در دنیای جدید دی‌سی؛ جیمز گان به دنبال بتمنِ هم‌سن‌وسال سوپرمن

پایان دوران عدم قطعیت؛ گان نقشه راه را ترسیم می‌کند

برای مخاطبانی که سال‌ها در برزخِ تصمیمات متناقضِ برادران وارنر (Warner Bros) گرفتار بودند، صحبت‌های اخیر جیمز گان (James Gunn) پیرامون انتخاب بازیگر «بتمن» (Batman) حکم یک نقطه عطف را دارد. در دنیای فعلیِ استریمینگ و سینما که برندها به شدت در حال فرسایش هستند، گان با هوشمندی سعی دارد از تله‌ی «نوستالژیِ بی‌هدف» فاصله بگیرد. اینکه او صراحتاً اعلام کرده انتخاب بازیگر دور نیست، یعنی اتاق نویسندگان (Writers Room) به یک جمع‌بندی ساختاری در مورد آرک روایی کاراکتر رسیده است. ما دیگر با یک پروژه‌ی آزمون و خطا روبرو نیستیم؛ گان در حال چیدن مهره‌های شطرنجی است که باید در کنار «سوپرمن» (Superman) دیوید کورنسوت (David Corenswet) معنا پیدا کنند.

این رویکرد که «ستاره سینمایی بودن» الزامی نیست، نشان‌دهنده یک چرخش استراتژیک در مدیریت استعدادهاست. در دهه‌های گذشته، استودیوها برای فروش بیشتر، به دنبال نام‌های پرطمطراق بودند، اما گان می‌داند که در مدیوم امروز، «کاراکتر» است که مخاطب را برای تماشای قسمت‌های بعدی ترغیب می‌کند. این همان درس بزرگی است که HBO در دوران طلایی‌اش با سریال‌هایی نظیر «سوپرانوز» (The Sopranos) به ما داد: بازیگر باید در خدمتِ قلمِ شو رانر باشد، نه برعکس.

هم‌ترازی سنی؛ یک ضرورت دراماتیک یا انتخاب استراتژیک؟

اینکه بتمن جدید «تقریباً هم‌سن» سوپرمن خواهد بود، یکی از هوشمندانه‌ترین تصمیمات برای توسعه جهان داستانی (World Building) است. در نسخه‌های قبلی، ما اغلب با بتمنی روبرو بودیم که یا در آستانه بازنشستگی بود یا در ابتدای مسیرِ تاریک خود؛ اما گان به دنبال تقارن است. وقتی دو قهرمان در یک مرحله از بلوغ حرفه‌ای و شخصی قرار دارند، پتانسیل کلیف‌هنگرهای انتهای اپیزود و تقابل‌های ایدئولوژیک دوچندان می‌شود. این هم‌سانی سنی به گان اجازه می‌دهد که رابطه «دوستانه-دشمنانه» یا همان «رابطه تنش‌زای» کلاسیک این دو اسطوره را از نو تعریف کند.

از دیدگاه تحلیل استریمینگ، این یعنی ما با یک پیوستگی روایی روبرو هستیم که اجازه می‌دهد اسپین‌آف‌ها و مینی‌سریال‌های متصل به این جهان، با همان لحن و جغرافیا ساخته شوند. وقتی پایه‌های سنی کاراکترها در همان ابتدا چفت‌وبست شود، دیگر شاهد ناهماهنگی در تایم‌لاین‌های گیج‌کننده نخواهیم بود. این یعنی گان می‌خواهد یک آرک رواییِ طولانی‌مدت را طراحی کند که در آن، بتمن نه یک پیرمرد خسته، بلکه یک استراتژیست در اوج توانایی‌های جسمی و ذهنی است.

پشت صحنه انتخاب؛ گذار از ستاره‌سالاری به هنر بازیگری

صحبت‌های گان درباره عدم نیاز به یک «ستاره» (Movie Star) برای نقش بروس وین، دهن‌کجیِ مودبانه‌ای به سیستم سنتیِ انتخاب بازیگر در بلاک‌باسترهاست. در عصرِ بینج‌واچینگ، مخاطبِ امروز بی‌رحم است؛ او اگر حس کند بازیگر صرفاً به خاطر چهره‌اش انتخاب شده و عمقِ لازم را برای انتقالِ درونیاتِ شکنجه‌شده‌ی بتمن ندارد، به سرعت پس می‌زند. گان به دنبال کسی است که بتواند «وزنِ» نقاب را روی صورتش حس کند.

این رویکردِ «هنر-محور» به جای «تجارت-محور»، نشان می‌دهد که اتاق نویسندگان دی‌سی در حالِ خلقِ یک اتمسفرِ کاراکتر-محور است. ما به جای یک بتمنِ پوشالی، به کسی نیاز داریم که بتواند در لحظاتِ سکوتِ فیلمنامه، کشمکش‌های درونی بروس وین را بدون دیالوگ‌های اضافه به نمایش بگذارد. اینجاست که نقشِ شو رانر و کارگردان در هدایتِ بازیگر به اوج می‌رسد؛ گان به خوبی می‌داند که برای تثبیتِ DCU، به بازیگری نیاز دارد که بتواند در طولِ چند فصل و فیلم، رشدِ کاراکتر را به شکلی ارگانیک پیش ببرد.

آینده DCU؛ معمای کلیف‌هنگرهای بزرگ

با نزدیک شدن به زمانِ اعلام نامِ بازیگر، گمانه‌زنی‌ها درباره هویتِ او به اوج خواهد رسید. اما سوال اصلی این است: آیا گان می‌تواند از سایه‌ی سنگینِ نسخه‌های کریستوفر نولان (Christopher Nolan) و مت ریوز (Matt Reeves) خارج شود؟ پاسخ در ساختارِ روایت نهفته است. اگر بتمنِ جدید در یک دنیایِ در حالِ گسترش قرار بگیرد، ریتم داستان‌گویی در مدیومِ تلویزیون و سینما باید با هم ترکیب شود. گان به دنبال یک بتمنِ «کارآگاه» است؛ نه لزوماً یک بتمنِ اکشن‌محورِ صرف.

این تغییرِ زاویه دید، به او اجازه می‌دهد که «توسعه جهان داستانی» را با سرعتی کنترل‌شده پیش ببرد. ما دیگر شاهدِ خستگی مخاطب (Audience Fatigue) نخواهیم بود، چرا که هر اثر در این دنیای جدید، هویتِ بصری و رواییِ مستقلِ خودش را دارد. بتمنِ آینده، تنها یک قطعه از پازلی است که گان با دقتِ یک جراح در حالِ چیدنِ آن است. باید دید آیا این بتمن می‌تواند در اولین برخورد با سوپرمن، همان کلیف‌هنگری را خلق کند که طرفدارانِ کمیک‌بوک‌ها برای دهه‌ها انتظارش را می‌کشیدند یا خیر.