شکارچیِ خسته؛ چرا جدیدترین اکشن لیام نیسن منتقدان را عصبانی کرده است؟

سایه بلند برایان میلز بر سرِ «فنگ»

لیام نیسن (Liam Neeson) سال‌هاست که در ژانر اکشن، به تنهایی یک تنه بارِ سینمای «انتقام‌جویانه» را به دوش می‌کشد. از لحظه‌ای که در سه‌گانه «Taken» با آن لحنِ سرد و تهدیدآمیز پشت تلفن، استانداردهای جدیدی برای قهرمان‌های سن‌بالای هالیوود تعریف کرد، تا به امروز، او همواره در تلاش بوده تا در همان قواره ظاهر شود. اما در جدیدترین اثرش با عنوان «The Mongoose» که از ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ روی پرده رفته، شاهد تقابلی هستیم که پیش‌تر هم در کارنامه او دیده بودیم: نبردی میان وفاداریِ بی چون و چرای هواداران دوآتشه و سخت‌گیریِ بی‌رحمانه منتقدان.

داستان فیلم با نقش‌آفرینی نیسن در قامت رایان «فنگ» فلاناگان، یک قهرمان جنگی که متهم به قتلی ناکرده شده، آغاز می‌شود. تعقیب و گریزهای خیابانی و حمایتِ هم‌قطاران قدیمی‌اش از نیروهای ویژه، ساختاری کلاسیک و آشنا را برای مخاطب ترسیم می‌کند. اما سوال اصلی اینجاست؛ آیا این فرمول که برای دو دهه جواب داده، همچنان قدرتِ کشش دراماتیک را در سال ۲۰۲۶ دارد؟

شکافِ عمیق در سبدِ روتن‌تومیتوز

وقتی به ارقام گیشه و سوددهی تجاری نگاه می‌کنیم، گاهی اعداد روی کاغذِ منتقدان با آنچه در سالن‌های تاریک سینما رخ می‌دهد، تفاوت فاحشی دارد. در «The Mongoose»، این شکاف به ۲۷ درصد رسیده است. امتیاز ۳۳ درصدی منتقدان در وب‌سایت Rotten Tomatoes در برابر امتیاز ۶۰ درصدی مخاطبان، نشان می‌دهد که ما با یک اثر «دوقطبی» طرف هستیم. منتقدان، از جمله الکس هریسون از اسکرین‌رنت (ScreenRant)، با دادن امتیاز ۳ از ۱۰، تیر خلاص را به پیکره فیلم شلیک کرده‌اند و فیلمنامه را «تنبانه» و فاقد منطقِ رواییِ منسجم خوانده‌اند.

اما در سوی دیگر، تماشاگران در شبکه‌های اجتماعی و بخش نظرات، روی خوشی به فیلم نشان داده‌اند. آن‌ها از بدلکاری‌های واقعی (Practical Stunts) و شیمی بازیگران روی پرده لذت می‌برند؛ همان لذتی که در اکشن‌های دهه نودی موج می‌زد و حالا در دوران سیطره جلوه‌های ویژه کامپیوتری (CGI)، حکمِ یک پناهگاه امن را برای طرفداران ژانر اکشن دارد. این یعنی برای مخاطبِ عام، «The Mongoose» نه یک اثر هنری برای تحلیل میزانسن، که یک سرگرمی ۹۸ دقیقه‌ای برای فراموشیِ دغدغه‌های روزمره است.

تیمی پرستاره در بندِ فیلمنامه‌ای ضعیف

یکی از نقاط قوتِ ظاهری این پروژه، فهرست بازیگران آن است. ماریسا تومی (Marisa Tomei) که همگان او را با نقش «عمه می» در دنیای سینمایی مارول (MCU) می‌شناسند، در کنار وینگ ریمز (Ving Rhames) که از ستون‌های فرنچایز «Mission: Impossible» است و مایکل چکلیس (Michael Chiklis)، تیمِ قدرتمندی را تشکیل داده‌اند. کارگردانیِ مارک ونسلو (Mark Vanselow) در صحنه‌های اکشن، به مددِ حضور این چهره‌ها، ریتمِ تدوینِ قابل‌قبولی ایجاد کرده است.

با این حال، وقتی موسیقی متنی که روی صحنه سنگینی می‌کند به جای تقویتِ تعلیق، صرفاً سعی در پوشاندن حفره‌های فیلمنامه دارد، حتی بازیگرانِ طراز اول هم نمی‌توانند کشتیِ در حال غرقِ فیلم را نجات دهند. کارگردان در مدیریتِ پتانسیلِ این تیمِ بازیگری، بیش از حد به «نامِ» نیسن تکیه کرده و فراموش کرده که برای ساخت یک اثرِ ماندگار، به پیچش داستانی هوشمندانه نیاز است، نه فقط تکرارِ ژست‌های قهرمانانه در میان دود و باروت.

آیا نیسن باید به فکرِ بازنشستگی باشد؟

نقدِ اصلی که بر «The Mongoose» وارد است، نه به کیفیتِ اکشن، بلکه به «تکرار» است. منتقدان می‌پرسند: «لیام نیسن تا کی می‌تواند نقش مردی را بازی کند که علیه سیستم می‌شورد؟» این یک پرسشِ استراتژیک برای جایگاه او در باکس‌آفیس است. اگر نیسن نتواند در انتخاب نقش‌هایش، تعادلی میان «اکشنِ خالص» و «درام‌های شخصیت‌محور» ایجاد کند، به زودی با افتِ انرژیِ مخاطبان روبرو خواهد شد.

این فیلم در حال حاضر در یک وضعیتِ برزخی قرار دارد؛ نه آنقدر بد است که در گیشه شکست بخورد و نه آنقدر خوب که در فصل جوایز دیده شود. «The Mongoose» یادآور این حقیقتِ تلخ است که هالیوود گاهی در تکرارِ موفقیت‌های گذشته، چنان غرق می‌شود که فراموش می‌کند سینما، علاوه بر فروش، به روح و نوسازی نیاز دارد. باید دید در هفته‌های آینده، آیا ارقام گیشه می‌توانند این نمراتِ پایین را توجیه کنند یا نیسن باید برای پروژه بعدی‌اش، تغییر مسیری جدی در انتخاب‌هایش ایجاد کند.