خداحافظی متا با کوئست ۲؛ پایان دوران طلایی یا یک بازنشستگی محترمانه؟

پایان یک افسانه در بازار واقعیت مجازی

اگر از آن دسته کاربرانی هستید که در سال‌های اخیر با خرید Meta Quest 2 یا نسخه گران‌قیمت‌تر آن یعنی Meta Quest Pro وارد دنیای واقعیت مجازی (VR) شدید، احتمالا خبر اعلام پایان پشتیبانی نرم‌افزاری توسط متا (Meta) حسابی غافلگیرتان کرده است. بیایید صادقانه صحبت کنیم؛ در دنیای گجت‌هایی که شرکت‌ها به محض معرفی مدل جدید، پشتیبانی از مدل قبلی را مثل یک گوشی ارزان‌قیمتِ رده‌پایین قطع می‌کنند، متا رویکرد نسبتاً منصفانه‌ای را در پیش گرفته است. ما با دستگاهی طرف هستیم که از سال ۲۰۲۰ تا امروز، به نوعی استاندارد طلایی واقعیت مجازی ارزان‌قیمت تبدیل شده بود.

متا اعلام کرده که آخرین آپدیت‌های سیستم‌عامل برای این دو مدل در مارس ۲۰۲۷ منتشر می‌شود. این یعنی تا آن زمان، ویژگی‌های جدید و بهینه‌سازی‌های نرم‌افزاری را دریافت می‌کنید. اما نکته‌ای که من به عنوان کسی که همیشه دنبال «ارزش خرید هر میلیون تومان» هستم روی آن تاکید دارم، این است که دستگاه شما در سال ۲۰۲۷ قرار نیست تبدیل به یک آجر پلاستیکی شود. اتفاقاً تا پایان سال ۲۰۲۷، آپدیت‌های امنیتی همچنان برای این گجت‌ها ارسال می‌شود تا خیالتان از بابت حفره‌های نرم‌افزاری راحت باشد.

چرا کوئست ۲ همچنان زنده می‌ماند؟

بزرگترین ترس کاربران از قطع پشتیبانی، از کار افتادن بازی‌ها و قابلیت‌های آنلاین است. اما خوشبختانه، متا اعلام کرده که قرار نیست به صورت عمدی دسترسی به بازی‌های مولتی‌پلیر یا قابلیت‌های کراس‌پلی (Cross-play) را قطع کند. این یعنی اگر همین امروز در حال تجربه Beat Saber یا بازی‌های محبوب دیگر هستید، این تجربه تا زمانی که توسعه‌دهندگان بازی، نسخه مخصوص این هدست‌ها را از دسترس خارج نکنند، ادامه خواهد داشت.

نکته طلایی برای گیمرهای ایرانی که معمولاً از هدست خود برای اتصال به کامپیوتر (PC VR) استفاده می‌کنند، پشتیبانی از Meta Quest Link است. این قابلیت همچنان فعال باقی می‌ماند. یعنی حتی اگر بازی‌های جدیدِ استندالون (Standalone) دیگر روی این سخت‌افزار اجرا نشوند، شما همچنان می‌توانید از قدرت کارت گرافیک سیستم خود برای اجرای سنگین‌ترین عناوین VR استفاده کنید. این یعنی عمر مفید این دستگاه برای گیمرهای حرفه‌ای، بسیار بیشتر از تاریخ پایان رسمی نرم‌افزاری خواهد بود.

تفاوت فاحش در ارزش خرید: Quest 2 در برابر Quest Pro

اگر بخواهم خیلی صریح بگویم، خریداران Meta Quest Pro در زمان عرضه، ضربه روحی و مالی بزرگتری خورده‌اند. کوئست ۲ با قیمت بسیار رقابتی‌اش، هفت سال پشتیبانی را تجربه می‌کند که برای یک گجت در این بازه قیمتی، یک رکورد عالی است. اما کوئست پرو که با ادعای یک محصول رده‌بالا و گران‌قیمت وارد بازار شد، تنها حدود پنج سال پشتیبانی دریافت می‌کند. اینجاست که می‌فهمیم چرا نباید در دنیای تکنولوژی همیشه به دنبال گران‌ترین مدل باشیم.

به عنوان یک تحلیل‌گر، همیشه به دوستانم می‌گویم که هزینه‌ای که برای یک گجت می‌کنید باید با طول عمر نرم‌افزاری آن همخوانی داشته باشد. کوئست ۲ در بازار ایران به دلیل قیمت اقتصادی و دسترسی به بازی‌های متنوع، همچنان تا سال ۲۰۲۷ یک انتخاب منطقی برای شروعِ تجربه VR باقی می‌ماند. اما در مورد مدل پرو، ارزش خرید آن با توجه به این خبر، به شدت کاهش یافته است و خرید آن در حال حاضر اصلاً توصیه نمی‌شود.

استراتژی متا برای جلوگیری از خشم کاربران

متا به خوبی می‌داند که اگر ناگهان پشتیبانی را قطع کند، با موج عظیمی از خشم کاربران روبرو می‌شود. به همین دلیل، یک قانون شش‌ماهه برای توسعه‌دهندگان وضع کرده است. طبق این قانون، هر توسعه‌دهنده‌ای که بخواهد پشتیبانی از بازی خود را برای کوئست ۲ یا پرو قطع کند، موظف است حداقل ۶ ماه قبل از این کار به کاربران اطلاع دهد. این یعنی شما هرگز صبح از خواب بیدار نمی‌شوید که ببینید بازی مورد علاقه‌تان دیگر کار نمی‌کند.

در نهایت، باید بگویم که این پایانِ راهِ سخت‌افزاری نیست که شما در خانه دارید. از ژانویه ۲۰۲۸، شاید دیگر خبری از آپدیت نباشد و بازی‌های جدیدتر که به تراشه‌های قدرتمندتر نیاز دارند، روی این دستگاه اجرا نشوند؛ اما با توجه به زیرساختی که متا فراهم کرده، شما تا چند سال دیگر هم می‌توانید از سرمایه‌ای که برای خرید این هدست گذاشته‌اید، نهایت استفاده را ببرید. مراقب باشید، در این بازار پرنوسان، هر چیزی که تا سال ۲۰۲۷ برایتان کار کند، یعنی ارزش خرید بالایی داشته است.