فرمول نجات نتفلیکس با مک‌کنا گریس؛ طلسم‌شکنی «اسکوبی دو» پس از سقوط ریوردیل

از فروپاشی ساختاری ریوردیل تا تغییر ریل نتفلیکس به سمت لورهای ۶۰ ساله

شبکه آنلاین نتفلیکس (Netflix) در چند سال اخیر به شدت پیگیر بازآفرینی فرنچایزهای قدیمی در قالب درام‌های رازآلود نوجوانانه (Young Adult) بوده است؛ فرمولی که شبکه CW با سریال «ریوردیل» (Riverdale) آن را به اوج رساند اما در نهایت قربانی زیاده‌روی خود شد. ریوردیل در فصل نخست خود با الهام مستقیم از فضای سورئال و جنایی «توین پیکس» (Twin Peaks)، ترکیبی جذاب از قتل‌های مرموز شهرهای کوچک و درام‌های پرفراز و نشیب نوجوانی را خلق کرد. اما همان‌طور که در رصد رفتار بینندگان ثبت شد، سریال از فصل دوم و سوم به بعد با ورود به خطوط داستانی نامعقول نظیر فرقه‌های سرقت عضو، فرشته‌های مرگ و بازی‌های تخته‌ای نفرین‌شده، اتصال منطقی خود را با مخاطب از دست داد. خودآگاهی بیش از حد نویسندگان و لحن سطحی فصل‌های پایانی، شالوده روایی اثر را ویران کرد.

اکنون نتفلیکس با چراغ سبز نشان دادن به پروژه‌ای جدید تحت عنوان «اسکوبی دو: اوریجینز» (Scooby-Doo: Origins)، قصد دارد ریتم داستان‌گویی در مدیوم تلویزیون را در این سبک زنده کند. فرق بزرگ این اقتباس جدید با نمونه‌های مشابه، اتکای آن به یک منبع داستانی عظیم است. ساختار ریوردیل به سرعت خالی از ایده شد، اما جهان داستانی اسکوبی دو بیش از ۶۰ سال قدمت دارد و پتانسیل روایی آن به این زودی‌ها ته نمی‌کشد.

اتاق نویسندگان و قلم شو رانر؛ ترکیب درام نوجوانی با رازآلودگی کلاسیک

حضور «جاش آپلبام» (Josh Appelbaum) و «اسکات روزنبرگ» (Scott Rosenberg) در قامت شو رانر و نویسنده اصلی، سمت‌وسوی این پروژه را کاملاً مشخص می‌کند. این تیم که پیش‌تر ساخت سریال «همه چیز مزخرف است!» (Everything Sucks!) را برای نتفلیکس در کارنامه داشته، نشان داده است که تسلط بالایی بر روان‌شناسی کاراکترهای نوجوان دارد. ورود «مک‌کنا گریس» (Mckenna Grace)، بازیگر مطرح فیلم «جیغ ۷» (Scream 7) در نقش «دافنی بلیک» (Daphne Blake) و «ابی رایدر فورسون» (Abby Ryder Fortson) در نقش «ولما دینکلی» (Velma Dinkley)، نشان می‌دهد که اتاق نویسندگان و قلم شو رانر به دنبال عمق بخشیدن به شخصیت‌ها هستند.

داستان این سریال پیش‌درآمدی، در آخرین روز یک کمپ تابستانی رخ می‌دهد؛ جایی که «دافنی»، «ولما»، «فرد»، «شگی» و سگ محبوبشان «اسکوبی دو» برای نخستین بار با یکدیگر آشنا شده و اولین پرونده جنایی خود را حل می‌کنند تا گروه تاریخی «اسرار سهمگین» (Mystery Inc) شکل بگیرد. اگرچه نباید انتظار خشونت عریان یا فضای تاریک سریال‌هایی مانند پیش‌درآمد «جمعه سیزدهم» (Friday the 13th) تحت عنوان «کریستال لیک» (Crystal Lake) را داشت، اما لحن سریال قطعاً جدی‌تر، لایه‌دارتر و متناسب با استانداردهای درام‌های موفق استریمینگ تنظیم شده است.

ریتم داستان‌گویی در مدیوم تلویزیون؛ چرا گنجینه اسکوبی دو تمام‌نشدنی است؟

یکی از چالش‌های بزرگ کنداکتور پخش هفتگی یا انتشار یک‌باره در استریم، حفظ جذابیت پیرنگ پس از افشای گره‌های اولیه است. ریوردیل پس از حل معمای قتل فصل اول، مجبور به اختراع عجیب‌ترین خطوط داستانی شد زیرا کمیک‌های اصلی «آرچی» (Archie Comics) متریال کافی برای یک درام چندفصلی تاریک را نداشتند. در مقابل، توسعه جهان داستانی و اسپین‌آف‌ها در فرنچایز اسکوبی دو از سال ۱۹۶۹ تا امروز، منبعی نامحدود از ایده‌ها را در اختیار سازندگان قرار می‌دهد.

این فرنچایز دارای ۱۴ سریال تلویزیونی انیمیشنی، ۲ فیلم سینمایی لایو-اکشن، ۳ فیلم ویدئویی لایو-اکشن و بیش از ۴۰ انیمیشن بلندی است که مستقیماً وارد شبکه خانگی شده‌اند. این حجم از lore و داستان‌های ثبت‌شده به نویسندگان امکان می‌دهد که بدون افتادن در دام سناریوهای بی‌ربط، آرک روایی کاراکتر در طول فصل را بر اساس معماهای امتحان‌پس‌داده بنا کنند و پویایی گروه پنج‌نفره را در بستری مدرن بازآفرینی نمایند.

بینج‌واچینگ و خستگی مخاطب؛ طلسم ۲۰ ساله کنسلی در فصل دوم

با وجود پتانسیل بالای منبع اقتباس، داده‌های تحلیلی کنداکتور تلویزیون نشان از یک تهدید تاریخی برای این پروژه دارند. در دو دهه گذشته، هیچ‌یک از پروژه‌های سریال تلویزیونی اسکوبی دو نتوانسته‌اند از مرز فصل دوم عبور کنند. از سریال «شگی و اسکوبی دو کلید پیدا می‌کنند!» (Shaggy & Scooby-Doo Get a Clue!) در سال ۲۰۰۶ گرفته تا اثر تحسین‌شده «اسکوبی دو! معمای متحرک» (Scooby-Doo! Mystery Incorporated) در سال ۲۰۱۰ و حتی ریبوت بزرگسالانه و پرحاشیه شبکه اچ‌بی‌او مکس یعنی «ولما» (Velma)، همگی پس از دو فصل لغو شدند.

این «طلسم فصل دوم» نشان‌دهنده ریسک پدیده‌ای به نام بینج‌واچینگ و خستگی مخاطب است. اگر فرمول تکراری «کشف هویت هیولا در انتهای هر اپیزود» بدون تغییر در ساختار روایی پیاده شود، بینندگان سرویس‌های استریمینگ به سرعت انگیزه خود را برای دنبال کردن فصل‌های بعدی از دست می‌دهند. نتفلیکس برای بقای این سریال در طولانی‌مدت، نیازمند طراحی یک الگوی داستان‌گویی تداوم‌دار است که در آن گره‌های کوچک اپیزودیک در خدمت یک معمای بزرگ‌تر فصلی قرار گیرند.

کلیف‌هنگر انتهای اپیزود و آرک روایی کاراکتر در طول فصل

برای اینکه «اسکوبی دو: اوریجینز» بتواند خطای ریوردیل را تکرار نکند و از طلسم کنسلی زودهنگام بگریزد، مهندسی ریتم اپیزودها حیاتی است. استراتژی موفق درام‌های استریمینگ نشان داده که استفاده هوشمندانه از کلیف‌هنگر انتهای اپیزود همراه با تحول واقعی شخصیت‌ها، تنها راه تضمین ماندگاری اثر است. مک‌کنا گریس و سایر بازیگران جوان سریال باید بتوانند روابط بین‌فردی کاراکترها را از قالب کاریکاتوری انیمیشن‌های دهه ۷۰ خارج کرده و به آن‌ها بعد انسانی و عاطفی ببخشند.

اگر اتاق نویسندگان بتواند تعادل میان نوستالژی، معماهای ماندگار و چالش‌های بلوغ نوجوانان را حفظ کند، این سریال لایو-اکشن نه‌تنها جانشینی شایسته و پایدار برای ریوردیل خواهد بود، بلکه می‌تواند رکوردی جدید را در طول عمر سریال‌های این فرنچایز ثبت کرده و راه را برای توسعه اسپین‌آف‌های متعدد در دهه آینده باز کند.