پروژه ۲۸؛ نقشه اوپن‌اِی‌آی برای تسخیر سیاست آمریکا با ماسک نیو دیل

وقتی لابی‌گری در لباس ناجی اقتصاد ظاهر می‌شود

کریس لهان (Chris Lehane)، مدیر ارشد امور جهانی در شرکت OpenAI، به تازگی دست به قلم شده تا با نگارش مقاله‌ای، زمین بازی انتخابات ۲۰۲۸ ایالات متحده را مهندسی کند. او با رویکردی که بوی استراتژی‌های پیچیده لابی‌گری می‌دهد، از استعاره «نیو دیل» (New Deal) فرانکلین روزولت استفاده کرده است؛ همان بسته‌ای که در دهه ۱۹۳۰ میلادی قرار بود اقتصاد بحران‌زده آمریکا را نجات دهد. حالا OpenAI می‌خواهد به ما بگوید که هوش مصنوعی (AI) همان ناجی است و اگر سیاستمداران با آن‌ها هم‌سو نشوند، آمریکا در رقابت با چین شکست می‌خورد. اما بیایید صادق باشیم: این تلاش برای ترسیم یک «مسیر سوم»، بیش از آنکه یک مانیفست اقتصادی باشد، یک کمپین روابط عمومی برای توجیه گسترش بی‌رویه دیتاسنترها و مدل‌های حجیم آن‌هاست که روی کارت‌های گرافیک انویدیا (NVIDIA) میلیون‌ها دلار هزینه برق روی دست مردم می‌گذارند.

معماری قدرت یا گسترش انحصار؟

نکته‌ای که در تحلیل‌های لهان به شدت آزاردهنده است، نادیده گرفتن واقعیت‌های جاری است. در حالی که او از «توزیع منافع هوش مصنوعی» حرف می‌زند، هیچ پیشنهاد ملموس و الزام‌آوری برای مقابله با تمرکز ثروت در دست غول‌های فناوری ارائه نمی‌دهد. به عنوان یک پژوهشگر که هر روز درگیر بهینه‌سازی مدل‌ها و کوانتایزیشن (Quantization) برای اجرای محلی روی سخت‌افزارهای خانگی هستم، می‌دانم که قدرت واقعی در دست کسانی است که زیرساخت را کنترل می‌کنند. وقتی OpenAI از «آموزش مهارت‌های هوش مصنوعی به کارگران» صحبت می‌کند، یعنی می‌خواهد نیروی کار را به ابزاری برای مصرف محصولات خودش تبدیل کند، نه اینکه دستمزدها را عادلانه بازتوزیع کند.

پارادوکس ایمنی: از SB 1047 تا لابی‌گریِ دیرهنگام

جالب‌ترین بخش این بازی سیاسی، چرخش ۱۸۰ درجه‌ای OpenAI در قبال قوانین ایمنی است. همان شرکتی که تا دیروز با لابی‌های سنگین علیه قانون SB 1047 کالیفرنیا می‌جنگید تا دستانش برای توسعه مدل‌های ناامن (بدون ارزیابی‌های مستقل) باز بماند، حالا ناگهان دم از استانداردهای ایمنی و «کلید قطع اضطراری» (Kill Switch) می‌زند. این حرکت، دقیقاً همان چیزی است که کیت برنان از «مؤسسه AI Now» آن را «غیرصادقانه» می‌خواند. وقتی یک شرکت خصوصی از ایمنی حرف می‌زند، باید پرسید: آیا این ایمنی برای حفاظت از جامعه است یا برای ایجاد مانع ورود برای رقبا و متن‌بازها؟ برای من که طرفدار آزادی نرم‌افزار هستم، این تلاش برای کنترل روایت ایمنی، تلاشی برای «دیوارکشی» دور مدل‌های بسته (Closed-source) است.

دیتاسنترها؛ غول‌های تشنه انرژی در برابر قبض‌های برق مردم

یکی از محورهای اصلی اعتراضات در انتخابات اخیر، همین دیتاسنترهای عظیم بوده است. مردم عادی به خوبی حس کرده‌اند که هزینه‌های انرژی‌شان به خاطر تامین برقِ سرورهای غول‌آسای هوش مصنوعی بالا رفته است. لهان در پاسخ به این بحران، به جای پذیرش مسئولیت، از «شغل‌زایی» در پروژه‌های ساختمانی حرف می‌زند. این یک مغالطه کلاسیک است؛ استفاده از وعده اشتغال کوتاه‌مدت برای توجیه زیرساختی که در بلندمدت فشار اقتصادی بر دوش شهروندان می‌گذارد. مقایسه مخالفان دیتاسنتر با مخالفان جنگ عراق توسط لهان، نشان‌دهنده اوج استیصال این شرکت برای حفظ شتابِ رشدِ مدل‌های MoE (Mixture of Experts) و سایر معماری‌های تشنه حافظه VRAM است.

آینده؛ در چنگال ایجنت‌های شرکت‌محور

در نهایت، استراتژی انتخاباتی OpenAI کاملاً واضح است: آن‌ها می‌خواهند هوش مصنوعی را به بخشی جدایی‌ناپذیر از حیات اجتماعی تبدیل کنند تا هرگونه مخالفت با منافع شرکت، به معنای «مخالفت با پیشرفت ملی» تلقی شود. این یعنی در سال ۲۰۲۸، سیاستمداران نه بر سر حقوق کارگران، بلکه بر سر اینکه کدام ایجنتِ هوش مصنوعی بهتر می‌تواند اقتصاد را اداره کند، بحث خواهند کرد. اما به عنوان کسی که در دنیای اوپن‌سورس به دنبال تمرکززدایی هستم، معتقدم «نیو دیل» واقعی نه در دفاتر OpenAI، بلکه در مدل‌های محلی و سبک‌وزنی است که حریم خصوصی را رعایت می‌کنند و نیازی به دیتاسنترهای غول‌آسا ندارند. انتخابات ۲۰۲۸ نباید میدان جنگِ قدرت شرکت‌ها باشد، بلکه باید حق انتخابِ انسان برای استفاده از تکنولوژی بدون استثمار شدن را تعیین کند.