احیای یک کابوس فراموش‌شده: چرا سریال Scream فراتر از سایه فیلم‌هاست؟

فراتر از ماسکِ روح: چرا باید به Scream سال ۲۰۱۵ دوباره نگاه کرد؟

در دنیای پرشتاب استریمینگ، بسیاری از آثار در زیر آوار انتظارات مخاطبان دفن می‌شوند. سریال Scream که در سال ۲۰۱۵ از شبکه MTV پخش شد، قربانی همین نگاهِ کلیشه‌ای بود. در حالی که طرفداران دوآتشه فرنچایز «جیغ» (Scream) به دنبال شنیدن صدای نمادین «گوست‌فیس» (Ghostface) و ارجاعات متای فیلم‌های وس کریون (Wes Craven) بودند، این سریال مسیر متفاوتی را در پیش گرفت. این یک «کلیف‌هنگر انتهای اپیزود» مداوم در سبک درام‌های نوجوانانه بود که بیش از آنکه بخواهد ادای دین کند، می‌خواست در شهر کوچک «لیک‌وود» (Lakewood) هویت مستقل خود را بسازد.

بسیاری از منتقدان در زمان انتشار، سریال را به دلیل فاصله گرفتن از فضای Woodsboro و نبود کاراکترهای اصلی به باد انتقاد گرفتند. اما امروز، با گذشت نزدیک به یک دهه، می‌توان با نگاهی تحلیلی به «ریتم داستان‌گویی در مدیوم تلویزیون» در این سریال، متوجه شد که ما با یک اثر مهندسی‌شده برای استریم مواجه بودیم. شخصیت «اما دووال» با بازی «ویلا فیتزجرالد» (Willa Fitzgerald) یک آرک روایی بسیار منسجم‌تر از بسیاری از قهرمانانِ درام‌های اسلشرِ امروزی داشت.

شکاف میان ژانر اسلشر و درام نوجوانانه

بزرگترین چالش اتاق نویسندگان این سریال، ایجاد تعادل بین کشتارهای بی‌رحمانه و تعاملات روزمره دبیرستانی بود. «اسکریم: سریال» (Scream: The Series) در واقع بیش از آنکه یک اسلشر خالص باشد، به الگوی سریال‌هایی مانند «دروغ‌گوهای کوچک زیبا» (Pretty Little Liars) نزدیک بود. این ترکیب برای هواداران دوآتشه ژانر وحشت که به دنبال خون‌بازی‌های افسارگسیخته بودند، ناامیدکننده به نظر می‌رسید، اما در ساختار درام، این سریال توانست به خوبی تنش روانی ایجاد کند.

کاراکترهای فرعی مانند «نوآ» با بازی «جان کارنا» (John Karna) به عنوان یک خوره‌ی فیلم و «بروک» با بازی «کارلسون یانگ» (Carlson Young)، عمق شخصیتی شگفت‌انگیزی داشتند که در بسیاری از اسلشرهای سینمایی به دلیل محدودیت زمانی، فدای کات‌های سریع می‌شوند. «توسعه جهان داستانی» در این سریال نه بر پایه نوستالژی، بلکه بر پایه رازهای تاریک یک شهر کوچک بنا شده بود؛ استراتژی‌ای که شاید اگر امروز در پلتفرم‌هایی مثل Netflix یا Apple TV+ عرضه می‌شد، با استقبال بسیار بهتری روبرو می‌گشت.

سقوط استانداردهای سینمایی و بازگشت اعتبار به مدیوم تلویزیون

نکته تامل‌برانگیز اینجاست که وقتی امروز به دنباله‌های سینمایی اخیر این فرنچایز نگاه می‌کنیم، متوجه می‌شویم که «اسکریم ۷» تا چه حد در دام تکرار و شوخی‌های بی‌مزه گرفتار شده است. در حالی که فیلم‌های جدید سعی دارند با ارجاعات توخالی، هویت خود را اثبات کنند، سریال سال ۲۰۱۵ با وجود بودجه محدودتر و محدودیت‌های پخش تلویزیونی، روایتی اصیل ارائه داد.

این تضاد، قدرتِ «قلم شو رانر» را در مدیریت یک داستان ۳۰ قسمتی نشان می‌دهد. سریال ام‌تی‌وی هرگز ادعای شاهکار بودن نداشت، اما از نظر ساختار سه‌پرده‌ای در فصول خود، بسیار منسجم‌تر از فیلم‌های اخیر عمل کرد. وقتی مخاطب درگیر «بینج‌واچینگ» می‌شود، انتظار دارد شخصیت‌هایی را ببیند که با هر بار مرگِ یکی از دوستانشان، تکه‌ای از وجودشان تغییر کند؛ اتفاقی که در این سریال به مراتب بهتر از اکثر آثار مشابه رخ داد.

چرا اکنون زمان مناسبی برای بازکشف این اثر است؟

اگر به دنبال ریشه‌های مدرنِ اسلشر تلویزیونی می‌گردید، باید از قضاوت‌های قدیمی دست بکشید. سریال Scream در زمانی اکران شد که هنوز پلتفرم‌های استریمینگ به بلوغ کامل نرسیده بودند و شبکه‌های کابلی مانند MTV در حال گذار به محتوای دیجیتال بودند. این سریال امروز می‌تواند به عنوان یک نمونه مطالعاتی دقیق از «توسعه کاراکتر در فصول متوالی» مورد توجه قرار گیرد.

فصل سوم که در سال ۲۰۱۹ منتشر شد و تلاش کرد تا حدی به ریشه‌های اصلی (مانند بازگرداندن صدای راجر ال. جکسون) بازگردد، شاید کمی دیر عمل کرد، اما دو فصل اول همچنان به عنوان یک درام معماییِ خوش‌ساخت، حرف‌های زیادی برای گفتن دارند. در دورانی که خستگی مخاطب از فرنچایزهای کش‌دار سینمایی به اوج رسیده، بازگشت به این سریال می‌تواند تجربه‌ای متفاوت و به‌مراتب لذت‌بخش‌تر از تماشای یک دنباله سینماییِ بی‌روح باشد.