مثلث طلایی هالیوود در خدمت «ادیسه»؛ استارت طوفانی برای فصل جوایز

وقتی غول‌های سینما برای یک پروژه صف‌کشی می‌کنند

در دنیای پرهیاهوی اکران‌ها، کمتر پیش می‌آید که شاهد چنین هم‌گراییِ قدرتمندی میان بزرگان صنعت باشیم. حضور رابرت داونی جونیور (Robert Downey Jr.)، گیرمو دل‌تورو (Guillermo del Toro) و استیون اسپیلبرگ (Steven Spielberg) به عنوان مدیران جلسات پرسش و پاسخ برای فیلم «ادیسه» (The Odyssey)، فراتر از یک خبر معمولی در حوزه سینماست؛ این یک اعلام جنگ تمام‌عیار در فصل جوایز است. وقتی از چهره‌هایی صحبت می‌کنیم که هر کدام به تنهایی یک نهاد سینمایی محسوب می‌شوند، یعنی استودیو سازنده با تمام قوا برای تسخیر جوایز آکادمی (Academy Awards) خیز برداشته است.

این سه نفر صرفاً مجری نیستند؛ آن‌ها اعتبار خود را در ترازو گذاشته‌اند تا «ادیسه» را از یک محصول تجاری به یک رویداد هنری ماندگار تبدیل کنند. برای من به عنوان کسی که دهه‌هاست باکس‌آفیس را رصد می‌کند، این چیدمانِ مهره‌ها، هوشمندانه‌ترین استراتژی برای جلب نظر رای‌دهندگان آکادمی است. شیمی میان این افراد و فیلم، قرار است جریانی از نقدها و تحسین‌ها را ایجاد کند که هیچ رقیبی توان مقابله با آن را نخواهد داشت.

میزانسن قدرت؛ چرا این ترکیب برنده است؟

استیون اسپیلبرگ با آن نگاه دقیقش به دکوپاژ، رابرت داونی جونیور با کاریزمای بی‌بدیلش که هر صحنه را به آتش می‌کشد، و گیرمو دل‌تورو با آن دیدگاه بصری سورئال و غریبش، مثلثی را تشکیل داده‌اند که هر فیلم‌سازی آرزویش را دارد. مدیریت جلسات توسط این افراد، یعنی تمرکز بر جزئیات فنی، کارگردانی، تدوین و در نهایت روحِ اثر. این یعنی «ادیسه» قرار نیست فقط در گیشه بفروشد؛ قرار است در تاریخ سینما حک شود.

از دیدگاه تحلیل‌گرانه، این کمپین هوشمندانه، ریتم تدوین و انرژیِ دراماتیک فیلم را در ذهن مخاطب و داوران تثبیت می‌کند. وقتی دل‌تورو از میزانسنِ پرکشش یک سکانس حرف می‌زند یا داونی جونیور از پیچش داستانی هوشمندانه فیلم می‌گوید، مخاطب ناخودآگاه با نگاهی متفاوت به پرده نقره‌ای می‌نگرد. این نوعی هدایتِ افکار عمومی است که با ظرافتِ تمام، «ادیسه» را به صدر لیست‌های احتمالی اسکار پرتاب می‌کند.

جنگ استودیوها و مهندسیِ برنده شدن

فصل جوایز همیشه میدان نبرد است، اما این بار استودیو با استفاده از این سه نام بزرگ، دیوار دفاعی محکمی دور «ادیسه» کشیده است. ارقام گیشه و سوددهی تجاری در کنار تحسین منتقدان، همواره دو روی یک سکه بوده‌اند، اما این بار استودیو می‌خواهد با «ادیسه» تعادل جدیدی ایجاد کند؛ فیلمی که هم در فروش جهانی رکورد می‌زند و هم در شب اسکار، مجسمه‌های طلایی را درو می‌کند.

رقابت در باکس‌آفیس هالیوود (Hollywood Box Office) دیگر فقط به اعداد فروش در آخر هفته‌ها محدود نمی‌شود. این بازیِ «پرستیژ» است. با حضور این سه اسطوره، هر جلسه پرسش و پاسخ تبدیل به یک کلاس درسِ سینمایی می‌شود که فضای رسانه‌ای را اشغال می‌کند. سایر استودیوها اکنون با چالشی بزرگ روبرو هستند: چگونه می‌توان با چنین کمپینِ سنگین و باکلاسی رقابت کرد؟ این استراتژی، درس بزرگی در مدیریت برندِ سینمایی است.

فراتر از یک اکران؛ خلق یک میراث

موسیقی متنی که روی صحنه سنگینی می‌کند و تعلیق نفس‌گیر در لحظات کلیدی «ادیسه»، همه در این جلسات نقد و بررسی مورد واکاوی قرار خواهند گرفت. این یعنی فیلم نه تنها دیده می‌شود، بلکه «تجزیه و تحلیل» می‌شود. برای سینه‌فیل‌هایی که به دنبال عمق هستند، این رویکرد یک موهبت است. آرش کیانی به شما می‌گوید: این کمپین فراتر از تبلیغات است؛ این یک سرمایه‌گذاری طولانی‌مدت برای تبدیل کردن «ادیسه» به بخشی از فرهنگ عامه است.

در نهایت، آنچه ما شاهدش هستیم، بلوغِ سیستم بازاریابی فیلم‌های بلاک‌باستر است. دیگر دوران بیلبوردهای بزرگ و تریلرهای پرزرق‌وبرق به تنهایی گذشته است؛ الان دورانِ «تأییدیه نخبگان» است. حضور داونی جونیور، دل‌تورو و اسپیلبرگ، مهر تاییدی است که می‌گوید: «این فیلم ارزش وقت گذاشتن دارد.» و در دنیایی که مخاطب با هزاران محتوا بمباران می‌شود، این همان چیزی است که «ادیسه» را از یک فیلم معمولی به یک پدیده تبدیل می‌کند.