خیز بلند «To Hold a Mountain» برای اسکار؛ اکران سینمایی پیش از ضیافت HBO

از ساندنس تا تالار جوایز؛ استراتژی اکران که بازی را عوض می‌کند

در دنیای رقابتی مستندهای سال که هر ساله با هجوم عناوین پلتفرمی مواجه است، «To Hold a Mountain» به کارگردانی بیلیانا توتوروف (Biljana Tutorov) و پِتار گلومازیچ (Petar Glomazić) توانست با تکیه بر اصالت روایی خود در جشنواره ساندنس (Sundance Film Festival) خوش بدرخشد. حالا اما خبر رسیده که کمپانی Submarine Deluxe، مسئولیت پخش این اثر را بر عهده گرفته و با یک استراتژی کلاسیکِ «اکران پیش‌دستانه»، قصد دارد این فیلم را از ۱۶ دسامبر در Film Forum نیویورک روی پرده ببرد. این تصمیم تنها یک اکران محدود نیست؛ بلکه یک مانور استراتژیک برای جلب نظر اعضای آکادمی اسکار است که هنوز هم برای تماشای آثار روی پرده نقره‌ای، ارزش قائل‌اند.

در حالی که بسیاری از رقبا در دامِ «بینج‌واچینگ» و پخش مستقیم در پلتفرم‌های استریمینگ گیر افتاده‌اند، سازندگان این مستند با انتخاب این بازه زمانی، سعی دارند فاصله میان اکران سینمایی و پخش تلویزیونی در شبکه HBO را به فرصتی برای ایجاد «وزن رسانه‌ای» تبدیل کنند. این رویکرد، پختگی تیم تولید در درکِ کنداکتور جوایز و اهمیت اکران فیزیکی در ایجاد پرسروصدایی (Buzz) رسانه‌ای را نشان می‌دهد.

قلم شو رانرها و روایت‌گری در مستندهای بحران‌محور

توتوروف و گلومازیچ در «To Hold a Mountain» از ساختار سه‌پرده‌ای کلاسیک فاصله گرفته‌اند تا به یک آرک روایی کاراکتر در طول فصلِ بحران برسند. این فیلم صرفاً یک گزارش مستند از یک واقعه نیست؛ بلکه کالبدی است که در آن، درگیری انسان با طبیعت به یک درامِ پرکشش تبدیل می‌شود. ریتم داستان‌گویی در مدیوم تلویزیون معمولاً بر پایه تعلیق‌های اپیزودیک استوار است، اما در این مستند، ما با یک «کلیف‌هنگر» احساسی روبرو هستیم که مخاطب را در هر لحظه به چالش می‌کشد.

اتاق نویسندگان و تیم تدوین این اثر، با هوشمندی توانسته‌اند جزئیات پیچیده سیاسی و زیست‌محیطی را به یک زبان جهانی ترجمه کنند. دوربین آن‌ها به جای آنکه به عنوان یک ناظر بی‌طرف عمل کند، در قلب حادثه نفوذ کرده و به مخاطب اجازه می‌دهد تا درد و امید را همزمان حس کند. این همان قدرتِ قلم در مستندسازی است که باعث می‌شود فیلم از سطح یک اثر آموزشی فراتر رفته و به یک تجربه سینمایی تبدیل شود.

تقابل پرده سینما و صفحه نمایشگر HBO

توزیع این فیلم توسط HBO پس از اکران‌های سینمایی، نشان‌دهنده تغییر جهت استراتژیک پلتفرم‌های بزرگ است. در سال‌های اخیر، شاهد بوده‌ایم که پلتفرم‌هایی نظیر اپل تی‌وی پلاس (Apple TV+) یا نتفلیکس (Netflix) با سرمایه‌گذاری سنگین روی مستندهای اسکاری، سعی در تصاحب جوایز فنی و هنری دارند. HBO نیز با اضافه کردن «To Hold a Mountain» به آرشیو خود، بار دیگر نشان می‌دهد که همچنان به دنبال کیفیتِ «درام‌گونه» در بخش مستند است.

برای مخاطبی که این فیلم را در خانه تماشا می‌کند، تفاوت در نحوه ارائه نهفته است. در حالی که سالن سینما غرق در صدا و تصویر است، پخش در HBO به این اثر اجازه می‌دهد تا در میان جامعه بزرگتری از بینندگانِ خانگی دست به دست شود. این انتقالِ قدرت از سالن سینما به اتاق نشیمن، چالشی است که سازندگان با هوشمندی از آن عبور کرده‌اند تا خستگی مخاطب از تماشای محتوای تکراری را با یک اثرِ «اِونت‌محور» و باکیفیت برطرف کنند.

چرا این مستند می‌تواند برنده نهایی باشد؟

دلیل اصلی جذابیت «To Hold a Mountain» در فصل جوایز، پیوند ناگسستنی میان فرم و محتواست. در دورانی که بسیاری از آثار مستند به سمت فرم‌های «ژورنالیسم بصری» رفته‌اند، این فیلم به ریشه‌های سینمای مستند یعنی همان «توسعه جهان داستانی» بازگشته است. اعضای آکادمی عاشق آثاری هستند که در عینِ مستند بودن، از قواعد درام پیروی می‌کنند.

اگر تیم پخش بتواند موجِ ایجاد شده در نیویورک را به شهرهای دیگر آمریکا منتقل کند، احتمال نامزدی این فیلم در دسته‌های کلیدی جوایز اسکار بسیار بالا خواهد بود. این یک آزمون بزرگ برای توتوروف و گلومازیچ است تا نشان دهند که می‌توانند در میان نام‌های بزرگ مستندسازی جهان، جایگاه خود را به عنوان شو رانرهای جسورِ مدیوم مستند تثبیت کنند. حالا همه نگاه‌ها به شانزدهم دسامبر است؛ روزی که پرده‌های سینما قرار است حقیقتِ نهفته در این کوه را برای داوران اسکار فاش کنند.