تلهٔ الگوریتم؛ یوتیوب بالاخره بند را به آب می‌دهد تا از اعتیاد ما کم کند

وقتی یوتیوب خودش هم از دست ما خسته می‌شود!

همه ما این تجربه را داریم؛ فقط می‌خواستیم یک ویدیوی کوتاه درباره بررسی جدیدترین مک‌بوک (MacBook) یا ترفندهای نرم‌افزاری سرفیس (Surface) ببینیم، اما ناگهان به خودمان می‌آییم و می‌بینیم دو ساعت است که در دنیای بی‌انتهای ویدیوها غرق شده‌ایم. یوتیوب (YouTube) به قدری در طراحی الگوریتم‌های پیشنهاددهنده مهارت دارد که گاهی احساس می‌کنیم در یک حلقه بی‌پایان گیر افتاده‌ایم. حالا خبر رسیده که تیم توسعه‌دهنده این پلتفرم در نسخه ۲۱.۴۴.۵۳۴-BETA اپلیکیشن اندروید، در حال تست قابلیتی است که به نظر می‌رسد هدفش نجات دادن ما از دست خودمان است: یک تایمر روزانه برای کل اپلیکیشن.

در حال حاضر، بخش تنظیمات زمان یا همان Time Management در تنظیمات یوتیوب، بیشتر شبیه به یک آینه دق است که آمار دقیق ساعات تماشای ما را نشان می‌دهد. البته ابزارهای فعلی مثل یادآورهای زمان استراحت یا محدودیت اختصاصی برای بخش ویدیوهای کوتاه (Shorts) وجود دارند، اما این‌ها بیشتر شبیه به مسکن‌های موقتی هستند. چیزی که گوگل (Google) در کدهای جدید خود گنجانده، یک «محدودیت کلی» است که قرار است تمام دقایق صرف شده در برنامه را زیر یک چتر واحد جمع کند.

چرا یک محدودیت جدید برای محتوای طولانی؟

شاید بپرسید مگر قابلیت Digital Wellbeing در اندروید همین کار را نمی‌کند؟ چرا باید دوباره چرخ را اختراع کنیم؟ نکته اینجاست که Digital Wellbeing یک ابزار سیستمی است که تنظیم کردنش برای بسیاری از کاربرانِ غیرحرفه‌ای، خسته‌کننده یا دور از دسترس است. بسیاری از ما ترجیح می‌دهیم تنظیمات مربوط به یک اپلیکیشن را درست در داخل محیط همان اپ مدیریت کنیم. رشته‌های متنی جدیدی که در نسخه بتای اخیر کشف شده، نشان می‌دهد که این محدودیت جدید، «مجموع کل زمان» را محاسبه می‌کند. یعنی اگر شما ۳۰ دقیقه ویدیوهای کوتاه ببینید و ۱ ساعت ویدیوهای بلند، این تایمر جدید هر دو را در یک سبد می‌ریزد و به محض رسیدن به سقف تعیین شده، به شما هشدار می‌دهد.

این نگاهِ دقیق‌تر به تجربه کاربری، همان چیزی است که از گوگل انتظار داریم. در دنیایی که اولترابوک‌های مدرن ما همیشه با مرورگر باز روی یوتیوب هستند، داشتن یک کنترلر مستقیم که به ما بگوید «ریحانه، دیگر بس است!»، می‌تواند بسیار کاربردی‌تر از منوهای پیچیده تنظیمات گوشی باشد. این ابزار به ما کمک می‌کند تا بین کار با لپ‌تاپ و مصرف محتوای سرگرمی، مرزهای مشخص‌تری تعیین کنیم.

تقابل اراده کاربر و هوش مصنوعی الگوریتم

سوال اصلی اینجاست: آیا این محدودیت قرار است یک «سد سخت» باشد یا یک «توصیه دوستانه»؟ در دنیای گجت‌های پوشیدنی و پایش سلامت، ما همیشه به دنبال ابزارهایی هستیم که به ما در حفظ تعادل زندگی کمک کنند. اگر گوگل بتواند این تایمر را طوری طراحی کند که بعد از پایان زمان مشخص شده، دسترسی به ویدیوها را کمی سخت‌تر کند یا با یک رابط کاربری هوشمندانه، لذت تماشای بی‌رویه را به چالش بکشد، آن‌وقت می‌توان گفت که این یک پیشرفت واقعی است.

با این حال، نباید فراموش کرد که مدل درآمدی یوتیوب بر اساس «زمان تماشا» (Watch Time) است. اینکه گوگل خودش داوطلب شده تا ابزاری برای محدود کردن این زمان ارائه دهد، نشان‌دهنده فشار افکار عمومی و حساسیت‌های جدید روی سلامت روان کاربران است. من به عنوان کسی که روزانه ساعت‌ها با نمایشگرهای مختلف و پنل‌های با دقت رنگ بالا سروکار دارم، معتقدم که این ابزارها برای جلوگیری از خستگی چشم و حفظ بهره‌وری، حیاتی‌تر از هر زمان دیگری هستند.

آیا این ابزار ارزش استفاده را دارد؟

وقتی به کوله‌پشتی‌مان نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که پر از گجت‌هایی است که قرار است زندگی ما را ساده‌تر کنند. ساعت هوشمندی که ضربان قلبمان را می‌گیرد، لپ‌تاپی که در کمتر از ۵ ثانیه آماده کار می‌شود و حالا قابلیتی در یوتیوب که قرار است به ما کمک کند «دیجیتال دیتوکس» (Digital Detox) کنیم. این ویژگی جدید، اگر به درستی پیاده‌سازی شود، می‌تواند یک ابزار قدرتمند برای کسانی باشد که می‌خواهند بینِ یادگیریِ مهارت‌های جدید در یوتیوب و هدر دادن وقت در feedهای بی‌پایان، تعادل برقرار کنند.

باید منتظر ماند و دید که آیا این قابلیت در آپدیت‌های بعدی به نسخه پایدار می‌رسد یا خیر. تا آن زمان، پیشنهاد می‌کنم نگاهی به بخش Time Management در تنظیمات اپلیکیشن خود بیندازید؛ گاهی اوقات دیدنِ عدد واقعیِ ساعات تماشا، شوکه‌کننده‌تر از هر هشداری است که گوگل می‌تواند برایمان طراحی کند. این که بتوانیم به صورت دستی برای خودمان مرز تعیین کنیم، نشان‌دهنده بلوغ ما در تعامل با تکنولوژی است؛ ابزاری که در نهایت باید در خدمت ما باشد، نه ما در خدمتِ الگوریتم‌های آن.