یوتیوب به سیم آخر زد! بلای جدید بر سر مشترکان و راه فرار از جهنم شورت‌ها

آقا، این چه وضعشه؟ یعنی چی آخه؟ شما پول یه گوشی پرچمدار رو میدی، از آیفون پرو (iPhone Pro) گرفته تا گلکسی اولترا (Galaxy Ultra) یا حتی پرچمدارهای شیائومی (Xiaomi) و گوگل (Google) که الان نرخ دلار و رجیستری‌شون توی بازار آزاد ایران سر به فلک کشیده، انتظار داری یه تجربه کاربری بی‌نقص داشته باشی. انتظار داری هرچی اپلیکیشن روش نصب می‌کنی، مثل ساعت کار کنه، نه اینکه هر روز با یه تغییر عجیب غریب اعصابتو خورد کنه! ولی چی؟ یوتیوب (YouTube) میاد هرچی رشته بودی پنبه می‌کنه! این بار هم با یه بازطراحی که بیشتر شبیه فاجعه است تا بهبود، کاری کرده که مشترکینش حس کنن سرگردونن. تب سابسکرایب (Subscriptions) که ما باهاش زندگی می‌کردیم، حالا رفته قایم شده و جایگزینش یه چیزیه که اصلاً به درد نمیخوره. واقعاً، گوشی پرچمدار می‌خریم که با این چیزا سروکله بزنیم؟

بلایی که یوتیوب بر سر تب سابسکرایب آورد!

ببینید قضیه از چه قراره. تا همین چند وقت پیش، وقتی یوتیوب رو باز می‌کردی، یه تب مشخص و واضح به اسم Subscriptions اون پایین بود. انگشتت ناخودآگاه می‌رفت سمتش، دیگه نیاز به فکر کردن نداشتی. واردش می‌شدی و خلاص! همه ویدئوهای کانال‌هایی که دنبال می‌کردی، مرتب و منظم اونجا بودن. می‌دونستی دقیقا کجا باید بری تا محتوای مورد علاقه‌ات رو پیدا کنی. این توی دست چه حسی میداد؟ حسِ کنترل، حسِ اینکه من کاربرم و این اپلیکیشن داره به نیازهای من پاسخ میده. اما الان چی؟ یوتیوب اومده اون تب رو برداشته و جاش یه دکمه «Plus» گذاشته. دکمه پلاس! یعنی چی آخه؟

حالا اگه بخوای بری سراغ سابسکرایب‌هات، باید بری بالای صفحه اصلی (Home)، اونجا که چند تا بخش جدید گذاشتن. اولین بخشش هم باز اسمش «Home» هست که خودش کلافه‌کننده‌ست. درست کنارش یه بخش جدید به اسم «Subs» هست که تازه اونجا ویدئوها و شورت‌های (Shorts) کانال‌های مشترک رو نشون میده. جدا از این، یه گزینه جدید دیگه هم به اسم ژست‌های حرکتی (Swipe Gesture) اضافه شده که می‌تونی بین فیدها جابجا بشی. خب، اینم که تا الان هر بار استفاده کردم، تصادفی بوده، نه عمدی! یعنی یوتیوب فکر کرده ما بیکاریم هی دنبال این ساب‌ها بگردیم؟ این همه قدرت پردازشی چیپست‌های پرچمدار مثل اسنپدراگون 8 نسل 3 (Snapdragon 8 Gen 3) و A17 پرو (A17 Pro) رو داریم که همچین رابط کاربری بی‌منطقی رو تحمل کنیم؟

غرق شدن در دریای شورت‌ها و از دست رفتن فیلترهای حیاتی

مشکل فقط جابجا شدن تب سابسکرایب نیست، مشکل اینه که صفحه جدید «Subs» از هر نظر بدتره! یادتونه اون بخش فیلترها (Filters) که بالای صفحه سابسکرایب بود؟ فیلتر «Today» که واقعاً معجزه می‌کرد؟ تنها راهی بود که می‌تونستی همه ویدئوهای جدیدی که امروز آپلود شدن رو تو یه نگاه ببینی، بدون اینکه شورت‌ها یا ویدئوهای پیشنهادی قاطیش بشن. این فیلترها، به خصوص برای کسایی که مثل من یه لیست بلند بالا از کانال‌های تخصصی دارن و می‌خوان محتوای تازه رو سریع پیدا کنن، حکم اکسیژن رو داشت. ولی با این «Subs» جدید، همه این‌ها پریده! شما الان کاملاً در برابر نمایش پیش‌فرض «Subs» بی‌دفاعی که توش شورت‌ها از بالا شروع میشن و کلی ویدئوی پیشنهادی رو هم قاطی محتوای سابسکرایب کرده. این یعنی فاجعه!

صفحه اصلی یوتیوب هم که دیگه تبدیل شده به میدون جنگ. کمتر و کمتر داره به ویدئوهای طولانی‌مدت (Long-form Videos) اهمیت میده و بیشتر شده پر از پست‌های چرخشی (Carousel Posts)، نظرسنجی‌ها (Polls)، شورت‌ها (Shorts) – وای که چقدر شورت! – و تبلیغ پخش زنده (Live Streams) یوتیوب. این دیگه صفحه اصلی نیست، شده بازار مکاره! آدم پول یوتیوب پریمیوم (YouTube Premium) میده که این وضعیت رو ببینه؟ واقعاً ارزش دلاری نسبت به تومان بازار آزاد ایران رو برای چی میدیم؟ برای اینکه یه اپلیکیشن مثل یوتیوب، تجربه کاربری ما رو اینقدر تنزل بده؟ این مثل این می‌مونه که یه سنسور عکاسی پریسکوپی فوق‌العاده با روشنایی نیتس (Nits) بالا روی گوشی پرچمدار داشته باشی، ولی نرم‌افزار دوربینش نویز تصویر رو تا سقف ببره بالا و عکس‌ها رو غیرقابل استفاده کنه. این یعنی بی‌توجهی به تجربه کاربر.

راه نجات موقت: میانبر اندرویدی که باید بلد باشید!

خوشبختانه، فعلاً یه راهکار موقت برای دسترسی سریع به تب سابسکرایب قدیمی و کاربردی پیدا شده. این راهکار به لطف قابلیت «App Actions» اندروید (Android) کار می‌کنه و امیدوارم که یوتیوب این رو نبنده و به عنوان یه باگ حسابش نکنه. قضیه اینه: کافیه آیکون اپلیکیشن یوتیوب رو روی صفحه اصلی گوشی‌تون (Home Screen) برای چند ثانیه نگه دارید. بعدش، یه منو باز میشه که توش گزینه‌های مختلفی مثل «Actions» رو می‌بینید. اونجا یه گزینه به اسم «Subscriptions» وجود داره. اگه روش بزنید، مستقیم وارد صفحه سابسکرایب قدیمی می‌شید که همه فیلترهاش هم سر جاشون هستن! تازه می‌تونید دکمه «Plus» رو هم بزنید و این میانبر رو به صورت دائمی به صفحه اصلی گوشی‌تون اضافه کنید. این زیر لایه تست و بنچمارک نرم‌افزاری رو خودشون خراب کردن، حالا ما باید بریم دنبال راهکار! واقعاً که.

البته یه راهکار دیگه هم هست که کمتر مرسومه، استفاده از اپلیکیشن‌های جایگزین مثل نیوپایپ (NewPipe). من خودم یه لیست سابسکرایب جدا تو نیوپایپ دارم برای ویدئوهای آموزشی و سخنرانی‌هایی که می‌خوام با آرامش ببینم. اگه یوتیوب اوضاع رو بدتر کنه، همیشه میشه لیست سابسکرایب رو منتقل کرد به نیوپایپ. تنها مشکل اینه که سابسکرایب‌های نیوپایپ فقط روی خود دستگاه اندرویدی شما ذخیره میشن و با تلویزیون یا مک (Mac) همگام‌سازی نمیشن. این یعنی دردسر جدید برای کسایی که اکوسیستم (Ecosystem) یکپارچه براشون مهمه. واقعاً که باید برای یه قابلیت پایه اینقدر تلاش کنیم؟

مقصد نهایی یوتیوب: رابط کاربری هوشمندتر یا پر از نویز؟

به نظر میاد یوتیوب داره به سمت «فیدهای سفارشی» (Custom Feeds) میره که الان فقط تو آمریکا (US) فعال شده و معلوم نیست کی به بقیه کشورها از جمله هند (India) و البته ما برسه. این قابلیت میاد تب‌های موضوعی بالای صفحه رو حذف می‌کنه و به جاش فیدهایی بر اساس درخواست‌های متنی شما و هوش مصنوعی یوتیوب می‌سازه. کاربرا میتونن سه تا فید سفارشی بسازن و کاربرای پریمیوم تا هشت تا. مثلاً میتونی یه فید برای بررسی ماشین (Car Reviews) یا فرمول 1 (F1) بسازی و یوتیوب ویدئوهای مرتبط رو بهت پیشنهاد بده. این ممکنه روی کاغذ جالب به نظر بیاد، اما آیا واقعاً چیزیه که ما می‌خوایم؟

آیا ما واقعاً می‌خوایم کنترل محتوای سابسکرایب‌هامون رو بدیم دست هوش مصنوعی یوتیوب؟ این دیگه فید سابسکرایب نیست، این یه فید پیشنهاد محتواست که ممکنه پر از نویز باشه و اون چیزی که ما واقعاً دنبالشیم رو بهمون نده. از نظر من، این حرکت بیشتر شبیه به یه تلاش برای افزایش درگیری کاربر (Engagement) با پلتفرمه، حتی اگه به قیمت از دست رفتن تجربه کاربری ساده و مستقیم باشه. ما گوشی‌های پرچمدار با نمایشگرهای روشن و پرنور و کاهش حاشیه نمایشگر (Bezel-less Displays) می‌خریم که محتوا رو با کیفیت ببینیم، نه اینکه درگیر یه رابط کاربری پیچیده و گیج‌کننده بشیم. امیدوارم یوتیوب به این اعتراض‌ها گوش بده و مسیرش رو اصلاح کنه، چون این وضع واقعاً برای کاربرای پرچمدارپسند قابل تحمل نیست.