پروژه Tamba؛ آیا یوتیوب می‌خواهد به یک شبکه اجتماعی تمام‌عیار تبدیل شود؟

یوتیوب و سودای شبکه اجتماعی شدن؛ پشت پرده Tamba چیست؟

بچه‌ها، یوتیوب (YouTube) دیگر فقط جایی برای تماشای ویدیوهای آموزشی یا ولاگ‌های روزمره نیست. اگر مثل من روز و شب‌تان را در کدهای اپلیکیشن‌ها و بنچمارک‌ها می‌گذرانید، حتما می‌دانید که گوگل (Google) مدت‌هاست می‌خواهد از لاک خودش خارج شود. حالا اما قضیه جدی‌تر شده؛ بررسی دقیق کدهای نسخه ۲۱.۴۴.۵۳۴ اپلیکیشن اندروید یوتیوب، ما را به پروژه‌ای مرموز به اسم «Tamba» رسانده که عملاً یک اپلیکیشن کاملاً مجزا (با پکیج `com.google.android.youtube.sandbox`) است. این فقط یک تغییر ظاهری نیست، بلکه یک «سندباکس» یا محیط آزمایشگاهی برای تست قابلیت‌هایی است که یوتیوب تا امروز از آن‌ها فراری بوده: فالوور، چت خصوصی، گروه و حتی ریپلای‌های صوتی!

طراحی بصری؛ وقتی یوتیوب از استانداردهای خودش فاصله می‌گیرد

توی دست چه حسی می‌دهد؟ وقتی به آیکون‌ها و لوگوی استخراج شده از این پروژه نگاه می‌کنید، اولین چیزی که توی ذوق می‌زند، فاصله گرفتن از آن زبان طراحی مینیمال و تمیزِ همیشگی یوتیوب است. لوگوی «Tamba» با یک فونت بولد و یک شکلِ خط‌خطی و شلوغ (Scribble) طراحی شده که بیشتر شبیه به اپ‌های جوان‌پسند و استارتاپی است تا یک پلتفرم جدی متعلق به گوگل. این یعنی یوتیوب احتمالاً می‌خواهد برای بخش اجتماعی خود، هویتی مستقل و کمی «آزادتر» تعریف کند. آیکون‌هایی که برای بخش‌های Home، Search، Inbox و Camera طراحی شده‌اند، همگی حال و هوای دست‌نویس و ووبی (Wobbly) دارند که مستقیماً یادآور فضای اینستاگرام (Instagram) است.

چرا Tamba یک تهدید بزرگ برای رقباست؟

اگر یوتیوب واقعاً سیستم «فالوور» و «پروفایل‌های خصوصی» را به جای سیستم سابسکرایبر فعلی پیاده کند، بازی کاملاً عوض می‌شود. در کدهای این پروژه، ردپایی از پیام‌های مستقیم (DM)، گروه‌های چت و حتی سیستم‌های نوتیفیکیشن برای درخواست‌های فالو و لایک کردن پست‌ها دیده می‌شود. این یعنی گوگل می‌خواهد شما برای چت کردن درباره ویدیوها، از یوتیوب خارج نشوید و به تلگرام (Telegram) یا دایرکت اینستاگرام نروید. این یکپارچه‌سازی، همان چیزی است که می‌تواند نرخ ماندگاری کاربر (Retention) را به شدت بالا ببرد.

سندباکس یا محصول نهایی؛ تراتلینگ قابلیت‌ها قبل از عرضه عمومی

حالا بیایید کمی فنی‌تر نگاه کنیم. چرا نام آن را «Sandbox» گذاشته‌اند؟ در دنیای نرم‌افزار، سندباکس یعنی یک فضای ایزوله برای تست کردن قابلیت‌ها بدون اینکه اپ اصلی دچار باگ شود. یوتیوب با این کار می‌خواهد تراتلینگ تعاملات اجتماعی را قبل از عرضه عمومی بسنجد. آیا کاربران واقعاً می‌خواهند در یوتیوب چت کنند یا این قابلیت فقط باعث سنگین شدن اپ و داغ کردن پردازنده در گوشی‌های میان‌رده می‌شود؟ این پروژه دقیقاً برای پاسخ به همین سوالات است. گوگل نمی‌خواهد با یک آپدیت عجولانه، تجربه کاربریِ اپ اصلی که میلیاردها کاربر دارد را خراب کند.

نگاهی به آینده؛ آیا Tamba برای ایران هم کاربردی است؟

اگر بخواهم بدون تعارف بگویم، باید دید که یوتیوب با این قابلیت‌های جدید چه برنامه‌ای برای ریجن‌های مختلف دارد. در حال حاضر هزینه‌های رجیستری و وضعیت اینترنت در ایران باعث شده که ما همیشه با تاخیر یا محدودیت در استفاده از قابلیت‌های جدید مواجه شویم. با این حال، اگر Tamba به یک شبکه اجتماعی تمام‌عیار تبدیل شود، احتمالاً شاهد تغییرات گسترده‌ای در نحوه تعامل یوتیوبرهای ایرانی با مخاطبان‌شان خواهیم بود. باید دید آیا این سیستمِ مبتنی بر دایرکت و گروه، می‌تواند جایگزین ابزارهای ارتباطی فعلی شود یا فقط یک حاشیه دیگر برای ویدیوهای اصلی باقی می‌ماند. فعلاً همه چیز در حد کد است، اما شک نکنید که گوگل برای بازپس‌گیری سهم بازار از پلتفرم‌های اجتماعی، مصمم‌تر از همیشه است.