انجماد هویت در مارول؛ بن وانگ و چالش بازتعریف بابی دریک

عبور از کلیشه‌های ابرقهرمانی؛ چرا بابی دریک به بازیگری با طراوت نیاز دارد؟

سینمای ابرقهرمانی در سال‌های اخیر در چنبره تکرارِ فرمول‌های بصری گیر کرده است، اما خبر پیوستن بن وانگ (Ben Wang) به پروژه جدید «ایکس‌من» (X-Men) مارول، نشانه‌ای از یک تغییر مسیر استراتژیک است. وانگ که پیش‌تر با حضور در «بازی‌های گرسنگی: طلوع بر برداشت» (The Hunger Games: Sunrise on the Reaping) توانایی خود را در انتقال اضطراب‌های درونی یک شخصیت در محیطی خشن ثابت کرده، حالا با چالشی متفاوت روبروست. نقش «بابی دریک» (Bobby Drake) یا همان آیس‌من، فراتر از توانایی کنترل یخ، نیازمند بازیگری است که بتواند سکوت‌های سنگین میان دیالوگ‌ها و تضاد میان بلوغ و انزوای درونی را به تصویر بکشد.

من به عنوان ناظر تحولات فستیوال‌های بین‌المللی، معتقدم انتخاب یک بازیگر از نسل جدید سینمای مستقل برای چنین کاراکتر نمادینی، انتخابی هوشمندانه است. آیس‌من همیشه به عنوان استعاره‌ای از «دیگری بودن» و فشارهای اجتماعی در کمیک‌ها شناخته می‌شد. وانگ با تکیه بر زبان بدن کنترل‌شده و نگاه‌های نافذش، می‌تواند این زیرمتن روان‌شناختی را از لایه‌های سطحی اکشن بیرون بکشد و به یک پرتره انسانی تبدیل کند.

میزانسن مینی‌مالیستی در میان جلوه‌های ویژه

بزرگترین آفت آثار مارول، غرق شدن بازیگر در میان پیکسل‌های CGI است؛ جایی که امضای مؤلف و مولفینگیِ بازیگر در هیاهوی انفجارها گم می‌شود. اما اگر مارول استودیو بخواهد «ایکس‌من» را به جایگاهی هنری‌تر ارتقا دهد، باید فضایی برای بازیگرانی همچون بن وانگ فراهم کند تا در قاب‌بندی‌های نقاشانه، اجازه تنفس داشته باشند. بابی دریک شخصیتی است که در انجماد احساسات خود محبوس شده؛ این یک فرصت ناب برای استفاده از نورپردازی طبیعی و اکسپرسیونیستی است تا سردیِ درونی او را بدون نیاز به جلوه‌های ویژه پرزرق‌وبرق نمایش دهد.

آیا بن وانگ می‌تواند از پس این مسئولیت برآید؟ در سینمای مؤلف، بازیگر تنها اجراکننده دستورات نیست، بلکه بخشی از معماریِ قاب است. وانگ در آثار قبلی‌اش نشان داده که به درک درستی از «سکوتِ فعال» رسیده است. او نیازی ندارد با دیالوگ‌های پرطمطراق، حضور خود را اثبات کند؛ او با نگاهش جهانِ درونی بابی دریک را پیش روی مخاطب می‌گشاید. این دقیقاً همان چیزی است که سینمای بدنه به آن نیاز دارد: انسانیت در قلبِ تکنولوژی.

استعاره‌های بصری در خدمت روایتِ بلوغ

شخصیت آیس‌من در تاریخ کمیک‌بوک‌ها، نمادِ تحول و پذیرشِ خویشتن بوده است. وقتی از بابی دریک صحبت می‌کنیم، از جوانی می‌گوییم که قدرت‌هایش نه‌تنها یک موهبت، بلکه یک سد برای ارتباط با جهان اطراف است. این تضادِ بصری میان یخ و گوشت، میان انجماد و حیات، پتانسیل بالایی برای استعاره‌های بصری دارد. اگر کارگردان بتواند از این ویژگی برای خلق قاب‌بندی‌های تأمل‌برانگیز استفاده کند، می‌توانیم انتظار داشته باشیم که «ایکس‌من» جدید، فاصله زیادی با آثار تجاری صرف داشته باشد.

طنین احساسی پایان‌بندی این فیلم، بیش از هر چیز به نحوه بازی وانگ در لحظات آسیب‌پذیری وابسته است. ما به دنبال اکشن‌های پرتحرک نیستیم؛ ما به دنبال لحظاتی هستیم که بازیگر در یک نمای بسته (Close-up)، تمام تردیدها و ترس‌های یک جهش‌یافته را بدون کلام به مخاطب منتقل کند. بن وانگ پتانسیل این را دارد که بابی دریک را از یک «ابرقدرت» به یک «انسانِ درگیر با خویشتن» تبدیل کند؛ تغییری که سینمای امروز به شدت به آن محتاج است.

آینده سینمای مؤلف در دستان مارول؟

اینکه مارول به سراغ بازیگری رفته که در فضای مستقل و جدی‌تر پرورش یافته، پیامی روشن دارد: مخاطب دیگر با جلوه‌های ویژه ۴K راضی نمی‌شود. نیاز به قصه‌گوییِ عمیق، بازی‌های درونی و ساختارشکنی در شخصیت‌های کلاسیک، اولویت اول است. حضور بن وانگ در این پروژه، اگر با آزادی عمل در فرم همراه باشد، می‌تواند ورق را برای دنیای سینمایی مارول برگرداند.

ما در NextIT.ir معتقدیم که این مسیرِ تازه، با تمام چالش‌هایش، تنها راه بقای سینمای ابرقهرمانی در دنیای پسامدرن است. بن وانگ مهره‌ای است که اگر به درستی در جایگاه خود قرار گیرد، می‌تواند روح تازه‌ای به کالبد سرد آیس‌من بدمد. منتظر خواهیم ماند تا ببینیم آیا این پیوند میان سینمای مؤلف و بلاک‌باسترهای میلیونی، به یک تجربه بصری ماندگار تبدیل می‌شود یا تنها یک انتخاب بازیگریِ گذرا در مسیر استودیو باقی خواهد ماند.