وقتی کوجیما معلم می‌شود؛ تقاطع راکِ آلترناتیو و هنر استاپ‌موشن

تلاقی دنیای بازی‌سازی و راکِ نیوجرسی

همیشه گفته‌ام که هیدئو کوجیما (Hideo Kojima) بیش از آنکه یک بازی‌ساز به معنای کلاسیک کلمه باشد، یک «کیوریتور» فرهنگی است. کسی که مرزهای میان سینما، ادبیات و موسیقی را با چنان ظرافتی در هم می‌تند که گاهی فراموش می‌کنیم در حال تجربه یک اثر دیجیتال هستیم. حالا خبر حضور او در انیمیشن کوتاه جدید گروه «مای کمیکال رومنس» (My Chemical Romance) با عنوان Prelude to The End، نه یک اتفاق تصادفی، بلکه امتداد منطقیِ وسواس‌های هنری اوست. وقتی صحبت از گروهی به تاثیرگذاری MCR می‌شود، یعنی با میراثی روبرو هستیم که «روح آنالوگ» راک را در سال‌های ۲۰۰۶ به اوج رساند و حالا در این اثر جدید، با ترکیب استاپ‌موشن و فضاسازی‌های گوتیک، دوباره آن را زنده کرده است.

کوجیما در این پروژه، در نقش «معلم» (The Teacher)، صدایی است که در میان انبوه پیام‌های صوتی شخصیت اصلی یعنی «آسترید» (Astrid) شنیده می‌شود. نکته فنی ماجرا اینجاست که کوجیما برخلاف بسیاری از سلبریتی‌های دنیای تکنولوژی که صرفاً برای بازاریابی در پروژه‌ها حضور می‌یابند، اینجا با یک درک عمیق از «بافت صوتی» (Texture) اثر، به اجرای نقش پرداخته است. او در قالب یک معلم سخت‌گیر، با همان لحن خشک و دقیق، ضرب‌آهنگ روایی صحنه را کنترل می‌کند؛ کاری که دقیقا در مهندسی صدا برای کنترل داینامیک رنج یک ترک انجام می‌دهیم تا شنونده در لحظه درست، بیشترین ضربه عاطفی را دریافت کند.

استاپ‌موشن و ارگانیک بودن صدا در عصر پروداکشن‌های مصنوعی

این انیمیشن کوتاه که به کارگردانی «لورن سایی» (Lauren Tsai) ساخته شده، بازگشتی است به زیبایی‌شناسیِ آنالوگ. در دورانی که همه چیز در دنیای گیم و انیمیشن به سمت رندرینگ‌های بی‌روح و بیش از حد صیقل‌خورده می‌رود، انتخاب تکنیک استاپ‌موشن برای بازخوانی آلبوم The Black Parade، یک تصمیم هوشمندانه است. صدای خش‌دار و واقعیِ پیام‌های صوتی که کوجیما بخشی از آن است، تفکیک هارمونیک‌ها و رنگ صدای سازها در پس‌زمینه، همه و همه نشان از احترام سازندگان به اصالتِ اجرا دارد.

وقتی به خروجی نهایی گوش می‌دهید، متوجه می‌شوید که خبری از کمپرسورهای دیجیتالیِ خفه‌کننده نیست. صداها نفس می‌کشند. کوجیما، به عنوان کسی که در استودیوهای ضبط حرفه‌ای زمان زیادی را صرف کرده، به خوبی می‌داند که حضورش در این اثر نباید «میکس» را تخریب کند. او در نقش معلم، تنها یک لایه صوتی است که در کنار حضور کوتاه هنرمندانی چون «فیبی بریجز» (Phoebe Bridgers) و «بیلی آیلیش» (Billie Eilish)، یک کلکسیون منحصربه‌فرد از صداهای خاص را ایجاد کرده است؛ گویی سازبندیِ یک قطعه راک که در آن هر ساز، جایگاه فرکانسی خودش را دارد.

چرا کوجیما همیشه در پی شکستن دیوار چهارم است؟

از دوران متال گیر سالید (Metal Gear Solid) تا حضورش در سایبرپانک ۲۰۷۷ (Cyberpunk 2077) و اکنون این همکاری با MCR، کوجیما همواره در تلاش است تا دیوار چهارم را فرو بریزد. او نمی‌خواهد فقط یک «خالق» باشد؛ او می‌خواهد بخشی از «تجربه» مخاطب باشد. برای من، این حرکت او فراتر از یک ایستراگ (Easter Egg) ساده است؛ این اعلام وفاداری به ریشه‌های راک است. کوجیما بارها از علاقه شدیدش به این گروه گفته و حتی خاطره‌اش از حضور در کنسرت آن‌ها و برخورد با طرفداران جوان، نشان‌دهنده روحیه جستجوگر اوست.

در دنیای موسیقی و بازی، ما اغلب شاهد تولیدات تکراری و پاپ تجاری هستیم که هیچ نشانی از «بافت» ندارند. اما کوجیما با ورود به چنین پروژه‌هایی، به ما یادآوری می‌کند که هنر واقعی در جزئیات نهفته است؛ در همان ۳۰ ثانیه‌ای که صدایش در یک انیمیشن کوتاه می‌پیچد، یا در انتخاب یک ترک خاص برای تریلر یک بازی. او به دنبال «اصالت» است، چیزی که در مهندسی صدا، آن را به عنوان شفافیت و وفاداری به منبع صوتی می‌شناسیم.

نگاهی به آینده؛ از دث استرندینگ تا پروژه‌های مرموز

با وجود اینکه همه ما چشم‌انتظار پروژه‌های بزرگی مثل OD یا Physint هستیم، دیدن کوجیما در چنین پروژه‌های جانبی، نشان می‌دهد که او هنوز هم به دنبال «کشف» است. انیمیشن Death Stranding Isolations و این حضور کوتاه در دنیای MCR، همگی قطعات پازلی هستند که ذهن خلاق او را درگیر کرده‌اند. در مهندسی صدا، هیچ‌چیز جذاب‌تر از یک میکس ارگانیک نیست که در آن هر ساز، جایگاه خود را پیدا کرده باشد؛ کوجیما هم همین کار را با کارنامه‌اش می‌کند.

او با انتخاب‌هایش، مسیر را برای بازی‌سازان جوان روشن می‌کند: برای ماندگار شدن، نباید فقط به دنبال تکنولوژی بود؛ باید روح داشت. باید در کنار بزرگان موسیقی ایستاد، باید صدای «معلم» را در گوش نسل جدید فریاد زد و در نهایت، باید اجازه داد که هنر، بدون دست‌کاری‌های مصنوعی، مسیر خودش را به سمت گوش و چشم مخاطب پیدا کند. کوجیما امروز نه فقط یک بازیساز، بلکه یک «موسیقی‌دانِ بصری» است که می‌داند چه زمانی باید سکوت کرد و چه زمانی باید در میان پیام‌های صوتی آسترید، حضورش را به رخ کشید.