قفس طلایی توئی؛ چرا دراگون‌بال اسیرِ استراتژی‌های تاریخ‌گذشته است؟

وقتی غول دنیای شونن در تله‌ی کندی گرفتار می‌شود

به عنوان کسی که سال‌هاست نبضِ کامیونیتی اوتاکوها را زیر نظر دارد، باید بگویم دیدنِ «دراگون‌بال» (Dragon Ball) در وضعیت فعلی، قلبم را به درد می‌آورد. ما درباره‌ی فرنچایزی صحبت می‌کنیم که ستون فقرات انیمه‌های شونن (Shonen) است؛ اثری که «آکیرا توریامای» فقید (Akira Toriyama) به ما هدیه داد و استانداردهای مبارزه و قدرت‌نمایی را برای همیشه تغییر داد. اما امروز، «توئی انیمیشن» (Toei Animation) با اتخاذ سیاست‌های تولیدِ به‌شدت محافظه‌کارانه و کند، عملاً ترمزِ این اسبِ سرکش را کشیده است. در حالی که طرفدارانِ دوآتشه با اشتیاقِ تمام، بازگشتِ «دراگون‌بال سوپر: بیروس» (Dragon Ball Super: Beerus) را دنبال می‌کنند، سؤال بزرگ اینجاست: چرا این بازسازی‌ها و محتواهای جدید، آن‌طور که باید در سطح جهانی «هایپ» ایجاد نمی‌کنند؟ پاسخ ساده است؛ توئی در گذشته گیر کرده است.

شکافِ عمیق در انتشار؛ دشمن شماره یکِ هایپ جهانی

یکی از بزرگ‌ترین نقاط ضعفِ توئی، ناتوانی در مدیریتِ هم‌زمانِ توزیعِ جهانی است. وقتی نسخه‌ی ژاپنی یک اثر منتشر می‌شود، جامعه‌ی جهانی اوتاکوها برای دیدن آن لحظه‌شماری می‌کنند. با این حال، فاصله‌ی زمانیِ چندماهه (و گاهی چندساله) برای انتشار دوبله‌های انگلیسی یا سایر زبان‌ها، دقیقاً همان چیزی است که نبضِ هیجان را در بازارهای بزرگ می‌کشد. ما دیدیم که چطور سرورهای «کرانچی‌رول» (Crunchyroll) هنگام پخشِ آرک‌های حساسِ «تورنمنت قدرت» (Tournament of Power) زیر بارِ ترافیکِ کاربران جهانی از کار افتادند؛ این یعنی تقاضا هست، اما عرضه‌ی هوشمندانه نیست. وقتی شما برایِ مهم‌ترین دموگرافیکِ مخاطبان خود، یعنی مخاطبانِ انگلیسی‌زبان، ماه‌ها تأخیر قائل می‌شوید، عملاً دارید به «اسپویل» شدنِ داستان توسطِ شبکه‌های اجتماعی چراغ سبز نشان می‌دهید و لذتِ تماشایِ یک تجربه‌ی واحد و جهانی را از بین می‌برید.

درس‌هایی که توئی از استودیوهای رقیب نمی‌گیرد

بیایید نگاهی به عملکردِ استودیوهای رقیب بیندازیم. ببینید «یو‌فوتِیبل» (Ufotable) با فرنچایزِ «دیمن اسلیر» (Demon Slayer) چه غوغایی به پا کرد. آن‌ها فرمولِ طلاییِ «ترکیبِ اکران سینمایی و پخش تلویزیونی» را کشف کردند. اکرانِ سینماییِ «قطار موگن» (Mugen Train) صرفاً یک فیلم نبود؛ یک مانورِ تبلیغاتیِ عظیم برایِ بازگشتِ فصل دوم بود. آن‌ها از سینما به عنوان سکوی پرتاب استفاده کردند تا وقتی انیمه به پلتفرم‌های استریم رسید، مخاطبِ عمومی هم تشنه‌ی دیدنِ ادامه‌ی ماجرا باشد. توئی در مقابل، همچنان با مدلِ قدیمیِ خود پیش می‌رود و فرصت‌های طلاییِ درآمدزایی و نفوذِ فرهنگی را به سادگیِ آب خوردن از دست می‌دهد. در حالی که «جوجوتسو کایسن» (Jujutsu Kaisen) با وجودِ نقدهایِ وارد به ساختارِ سینمایی‌اش، باز هم توانست میلیون‌ها دلار در باکس‌آفیس جابه‌جا کند، توئی ترجیح می‌دهد دراگون‌بال را در حبابِ محصورِ خود نگه دارد.

پتانسیل‌های سوخته در آرک‌های جدید

ناراحت‌کننده‌ترین بخش ماجرا اینجاست که دراگون‌بال هنوز هم پتانسیلِ سلطه بر بازار را دارد. «دراگون‌بال: دایما» (Dragon Ball: Daima) و بازسازی‌هایِ آرک «گالاکتیک پاترول» (Galactic Patrol) می‌توانستند رویدادهایی باشند که مردم را در سراسر جهان به سالن‌های سینما بکشانند. اگر توئی فقط بخش کوچکی از هوشمندیِ تجاریِ رقبایش را داشت، می‌توانست با اکرانِ چند قسمتِ اولِ این سری‌ها در سینما، پیش از پخشِ استریم، نه تنها سودِ کلانی به جیب بزند، بلکه اشتیاقِ طرفداران را به سطحی برساند که در سال‌های اخیر هرگز تجربه نکرده‌اند. اما به جای این کار، شاهدِ انتشارِ قطره‌چکانی و عدمِ هماهنگیِ زمانی هستیم که عملاً پتانسیلِ انفجاریِ این فرنچایز را خنثی می‌کند.

زمانِ پوست‌اندازیِ استودیو فرا رسیده است

به عنوان یک تحلیلگرِ این حوزه، باید بگویم که «وفاداری به مانگا» (Manga Fidelity) تنها شرطِ لازم برای موفقیت نیست؛ بلکه «وفاداری به نیازهای مخاطبِ مدرن» است که برنده را تعیین می‌کند. توئی انیمیشن باید بپذیرد که دنیایِ انیمه تغییر کرده است. مدلِ دهه‌ی ۹۰ میلادی دیگر برایِ عصرِ استریم و شبکه‌های اجتماعی جوابگو نیست. ما به عنوانِ اوتاکوها، سزاوارِ تجربه‌ای هستیم که در آن، کیفیتِ ساکوگا (Sakuga) و انیمیشن‌هایِ بی‌نقص، با یک استراتژیِ توزیعِ مدرن و جهانی همراه باشد. اگر توئی همین امروز اصلاحاتِ ساختاری را آغاز نکند، دراگون‌بال با وجودِ میراثِ عظیمش، همچنان در سایه‌یِ موفقیتِ آثارِ نوظهوری باقی خواهد ماند که بلدند چگونه از هر فریمِ خود، یک بمبِ تبلیغاتی بسازند.