جنجال DLSS 5؛ آیا انویدیا در حال بازنویسی هویت بصری بازی‌های کلاسیک است؟

وقتی هوش مصنوعی به «اصالت هنری» لگد می‌زند

در حالی که صنعت گیمینگ عادت کرده بود نام انویدیا (NVIDIA) را با معجزه افزایش فریم‌ریت و روان‌تر کردن تجربه بازی‌ها مترادف بداند، ورود DLSS 5 معادلات را به‌کلی به هم ریخته است. این بار خبری از آن جادوی همیشگی برای افزایش نرخ فریم نیست؛ بلکه با یک تکنولوژی مبتنی بر رندرینگ عصبی (Neural Rendering) طرف هستیم که به جای بهبود پرفورمنس، یک سنگینیِ محسوس بر دوش سخت‌افزار می‌گذارد. بسیاری از منتقدان و کاربران، DLSS 5 را نه یک پیشرفت تکنولوژیک، بلکه یک «فیلتر زیبایی» تحمیلی می‌دانند که جوهره بصری و طراحی هنری اولیه بازی‌ها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد.

بحث‌های داغ در فروم‌های تخصصی نشان می‌دهد که کاربران از اینکه انویدیا با استفاده از هوش مصنوعی، نورپردازی و بافت‌های بازی را «بازنویسی» می‌کند، عمیقاً ناراضی‌اند. این نارضایتی زمانی به اوج رسید که مشخص شد فعال‌سازی این فناوری در بازی‌هایی مثل NBA 2K27، به جای خروجی نرم‌تر، با افت فریم‌های قابل‌توجه همراه است. آیا ما واقعاً به این حد از دخالت هوش مصنوعی در استیج صوتی و تصویری بازی‌ها نیاز داریم؟ یا این صرفاً تلاشی برای نمایش قدرتِ بی‌دلیلِ سخت‌افزارهای نسل جدید است؟

ورود به دنیای RTX Remix؛ ریمستر کردن با طعم هوش مصنوعی

انویدیا در حرکتی جسورانه، DLSS 5 را به پلتفرم RTX Remix تزریق کرده است. این پلتفرم که از اوایل سال ۲۰۲۴ به صورت رایگان در اختیار مادِرها قرار گرفته، حالا به ابزاری برای پیاده‌سازی تکنیک‌های پیشرفته رندرینگ عصبی در عناوین کلاسیک تبدیل شده است. از ۲۳ اکتبر، کاربران می‌توانند بازی‌های قدیمی را با استانداردهای نوری جدید تجربه کنند، اما سوال اصلی اینجاست: آیا دستکاریِ نورپردازیِ بازی‌هایی که سال‌ها پیش با استانداردهای هنری متفاوتی ساخته شده‌اند، «بهبود» محسوب می‌شود یا تخریب؟

در همین راستا، انویدیا اعلام کرده که Hogwarts Legacy در تاریخ ۵ نوامبر به صورت رسمی از این فناوری پشتیبانی خواهد کرد. بررسی‌های اولیه نشان می‌دهد که برخلاف واکنش‌های تند اولیه، انویدیا کمی از شدت «زیباسازی‌های مصنوعی» یا به‌اصطلاح Yassified کردن چهره کاراکترها کاسته است. با این حال، همچنان سایه‌ها عمیق‌تر و کنتراست‌های نوری تغییر کرده‌اند که این موضوع می‌تواند برای طرفداران پروپاقرص آن اثر، یک تغییر ناخوشایند تلقی شود.

کالبدشکافیِ تزریقِ دستی؛ وقتی DLSS 5 به همه جا نفوذ می‌کند

برای آن دسته از گیمرهایی که نمی‌خواهند منتظر تاییدیه رسمی انویدیا بمانند، ابزارهایی نظیر DLSS 5 Swapper و DLSS 5 Manager راه را باز کرده‌اند. این اپلیکیشن‌های社区-محور به شما اجازه می‌دهند فایل‌های DLL لازم را در بازی‌های مبتنی بر Vulkan و DirectX تزریق کنید. فرآیند کار به طرز عجیبی ساده است؛ نرم‌افزار به صورت خودکار کتابخانه‌های بازی شما را اسکن کرده و با یک کلیک، قابلیت رندرینگ عصبی را فعال می‌کند. اگر نتیجه را دوست نداشتید، گزینه Restore originals دقیقاً همان‌جاست تا همه چیز را به حالت اول بازگرداند.

اما یک هشدار جدی برای آدیوفایل‌ها و گیمرهای حرفه‌ای: اگر بازی مورد علاقه شما از سیستم‌های ضد‌تقلب (Anti-cheat) مثل BattlEye استفاده می‌کند، دور این مادها را خط بکشید. در آزمایش‌های من برای اجرای این تکنولوژی روی GTA V: Enhanced Edition، به محض تزریق فایل‌ها، بازی از اجرا شدن سر باز زد. به نظر می‌رسد این تکنولوژی هنوز در تقابل با لایه‌های امنیتی بازی‌ها، راه درازی در پیش دارد.

قیمتِ سنگینِ زیبایی؛ آیا پرفورمنس قربانی می‌شود؟

بیایید روراست باشیم؛ اجرای DLSS 5 هزینه‌ی بسیار سنگینی دارد. در بررسی‌های اولیه‌ام روی کارت گرافیک RTX 5090، شاهد افت عملکرد ۳۰ تا ۶۰ درصدی در برخی عناوین بودم. هرچند آپدیت‌های اخیر توانسته‌اند این افت را در بازی‌هایی مثل NBA 2K27 به حدود ۲۵ درصد کاهش دهند، اما همچنان برای یک گیمرِ آگاه، این هزینه بسیار بالاست. در عناوینی نظیر Control یا ریمستر Metal Gear Solid 4، بدون فعال بودن این فناوری، نرخ فریم به راحتی از مرز ۱۲۰ FPS عبور می‌کند، اما با فعال‌سازی DLSS 5، گاهی به زیر ۷۰ FPS سقوط می‌کنیم.

پیشنهاد من به عنوان کسی که وسواس خاصی روی تفکیک سازها و جزئیات بصری دارد، این است: DLSS 5 را فقط در عناوینی فعال کنید که تمرکز اصلی آن‌ها روی پرتره و نمای نزدیک از چهره کاراکترهاست. در بازی‌هایی مثل Resident Evil 2 یا Resident Evil 3، تغییرات روی صورت کاراکترهایی نظیر Jill Valentine یا Leon می‌تواند جذاب باشد، اما برای محیط‌های وسیع، این تکنولوژی در حال حاضر بیش از آنکه به کیفیت بصری اضافه کند، از قدرت پردازشیِ شما می‌کاهد. اگر سخت‌افزاری در سطح RTX 5070 یا بالاتر ندارید، فعلاً از این وادی فاصله بگیرید.