پروژه مریخ ۲؛ چرا اندی ویر حق دارد ترمز هالیوود را بکشد؟

وقتی کیفیت بر طمع استودیوها پیروز می‌شود

در دنیای بی‌رحم باکس‌آفیس که استودیوها برای استخراج آخرین قطره سود از فرنچایزهای موفق، دست به تولید دنباله‌های بی‌رمق می‌زنند، شنیدن خبر «صبر استراتژیک» اندی ویر (Andy Weir) برای نوشتن دنباله «پروژه هیل مری» (Project Hail Mary) مثل نوشیدن یک لیوان آب خنک در کویر است. فیلم با فروش خیره‌کننده ۶۸۴ میلیون دلار، نه تنها رکوردهای آمازون‌ام‌جی‌ام (Amazon MGM) را جابه‌جا کرد، بلکه ثابت کرد که مخاطب تشنه‌ی علمی‌تخیلی سخت (Hard Sci-Fi) با چاشنی احساسات انسانی است. اما ویر در آخرین گفت‌وگویش با اسکرین‌رنت (Screen Rant) به صراحت اعلام کرد که تا زمانی که به ایده‌ای «واقعاً خوب و منحصربه‌فرد» نرسد، دست به قلم نمی‌برد.

این یعنی برخلاف رویه معمول هالیوود که «بزن و در رو» را سرلوحه کار خود قرار داده، ویر ترجیح می‌دهد اعتبارِ ساخته‌ای که با کارگردانی درخشان فیل لورد (Phil Lord) و کریستوفر میلر (Christopher Miller) به یک پدیده تبدیل شد، با یک دنباله ضعیف مخدوش نشود. این یک میزانسن پرکشش در اتاق فکر نویسنده است؛ جایی که او به جای تسلیم شدن در برابر فشارِ ارقام گیشه و سوددهی تجاری، ترجیح می‌دهد زمان بخرد تا آن «پیچش داستانی هوشمندانه» که مخاطب را دوباره میخکوب کند، پیدا شود.

شیمی گاسلینگ و راکی؛ میراثی که نباید خراب شود

بزرگترین برگ برنده «پروژه هیل مری»، شیمی بازیگران روی پرده بود؛ جایی که رایان گاسلینگ (Ryan Gosling) در قامت رایلند گریس، با چنان ظرافتی در کنار کاراکتر دیجیتالی راکی (Rocky) قرار گرفت که مخاطب فراموش می‌کرد این یک تعامل میان انسان و ماشین است. این ریتم تدوین و جلوگیری از افت انرژی در طول فیلم، مدیون وفاداری به هسته مرکزی داستان ویر بود.

حالا چالش اصلی اینجاست: چگونه می‌توان آن حس صمیمیت و آن تعلیق نفس‌گیرِ علمی را تکرار کرد بدون اینکه به تکرار مکررات بیفتیم؟ ویر به خوبی می‌داند که اگر دنباله صرفاً نسخه‌ای کپی‌شده از ماجراجویی اول باشد، مخاطب هوشمند امروز آن را پس می‌زند. سکوتِ کنونیِ او، سکوتِ رضایت نیست؛ سکوتِ یک جراح است که پیش از آغاز عمل، دارد ابزارهایش را برای یک جراحی دقیق آماده می‌کند تا ساختار روایی اثر از هم نپاشد.

ترافیک کاری ستاره‌ها؛ فرصتی برای کمال‌گرایی

شاید در نگاه اول، مشغله‌های جانبی رایان گاسلینگ به عنوان یک مانع به نظر برسد، اما از نگاه تحلیلی من، این یک موهبت بزرگ است. گاسلینگ که برای ایفای نقش در پروژه «گوست رایدر» (Ghost Rider) مارول استودیوز (Marvel Studios) و احتمالا بازگشت به دنیای «باربی ۲» (Barbie 2) کاملاً درگیر است، عملاً فرصت تولید عجولانه را از استودیو گرفته است.

این وقفه زمانی، بهترین ابزار برای اندی ویر است تا بدون اینکه تیغ تیزِ ضرب‌الاجل‌های استودیویی روی گردنش باشد، در آرامش روی رمان جدیدش تمرکز کند. وقتی ستاره اصلی فیلم تا سال ۲۰۲۸ درگیر پروژه‌های دیگر است، آمازون هم چاره‌ای جز صبر کردن ندارد. این یعنی فشار برای تولید دنباله، جای خود را به یک انتظار منطقی داده است که در نهایت به نفع خروجی نهایی اثر خواهد بود.

آینده آرتمیس و معمای آثار ویر در سینما

در حالی که همه نگاه‌ها به دنباله هیل مری دوخته شده، فیل لورد و کریستوفر میلر بی‌کار ننشسته‌اند. اخبار جدی حاکی از آن است که آن‌ها بالاخره کدِ اقتباس رمان «آرتمیس» (Artemis) را شکسته و راهی برای به تصویر کشیدن گرانشِ خاصِ ماه پیدا کرده‌اند. این یعنی استودیوهای بزرگ هالیوودی همچنان می‌توانند روی اسبِ برنده‌ی اندی ویر شرط‌بندی کنند، حتی اگر دنباله هیل مری کمی بیشتر زمان ببرد.

موسیقی متنی که روی صحنه سنگینی می‌کند، این بار نه برای یک فاجعه فضایی، بلکه برای انتظارِ طرفداران است. هالیوود در حال یادگیری یک درس بزرگ است: وقتی با یک نویسنده مولف و هوشمند طرف هستید، به جای دیکته کردنِ جدول زمانی، اجازه دهید او با ریتم خودش پیش برود. این همان فرمولی است که موفقیت «مریخی» (The Martian) را تضمین کرد و حالا در «پروژه هیل مری» نیز در حال تکرار است. ما در دنیای سینمای امروز، بیش از هر چیز به آثاری نیاز داریم که با وسواس ساخته شده‌اند، نه محصولاتی که در خط تولید کارخانه‌ای هالیوود، روحِ خود را از دست داده‌اند.