رستاخیز رفقای بد؛ چرا «مردان خوب» دوباره بر تخت پادشاهی استریم نشستند؟

بازگشت به لس‌آنجلس دهه‌ی ۷۰؛ چرا هنوز شیفته‌ی این آشوب‌ هستیم؟

کمتر فیلمی را در تاریخ معاصر هالیوود سراغ داریم که مانند «مردان خوب» (The Nice Guys) چنین مسیر غریبی را طی کرده باشد. اثری که در سال ۲۰۱۶ با تکیه بر نبوغ نویسندگی و کارگردانی «شین بلک» (Shane Black) ساخته شد، در زمان اکران عمومی‌اش در باکس‌آفیس چندان جدی گرفته نشد. با بودجه‌ای ۵۰ میلیون دلاری، تنها ۶۳ میلیون دلار در گیشه جهانی فروخت که برای یک کمدی اکشن با درجه سنی R، یک شکست تجاری محسوب می‌شد. اما سینما، هنرِ زمان است. امروز، ده سال پس از آن اکران سرد، این فیلم به یکی از پربیننده‌ترین آثار پلتفرم Apple TV تبدیل شده و بار دیگر ثابت کرده که «میزانسن پرکشش» و دیالوگ‌های هوشمندانه، تاریخ انقضا ندارند.

تضاد شخصیتی میان «جکسون هیلی» (راسل کرو) با آن ابهت فیزیکی و نگاه‌های سرد، و «هالند مارچ» (رایان گاسلینگ) که در نقش یک کارآگاه دست‌وپارچلفی و شکست‌خورده می‌درخشد، هسته اصلی این موفقیت است. شین بلک با هوشمندی، فضای نوآر را با کمدی اسلپ‌استیک ترکیب کرد؛ ترکیبی که اگر با «شیمی بازیگران روی پرده» همراه نمی‌شد، قطعاً به یک فاجعه تبدیل می‌گشت. اما در اینجا، هر نگاه و هر دیالوگ، ریتم تدوین را به نفع تعلیق و خنده تغییر می‌دهد.

نبرد در گیشه یا ضیافت در استریم؟

وقتی به ارقام گیشه و سوددهی تجاری آن سال نگاه می‌کنیم، می‌بینیم که The Nice Guys قربانی هم‌زمانی با بلاک‌بسترهای پرزرق‌وبرق‌تری مثل Neighbors 2 شد. اما دنیای استریمینگ قوانین متفاوتی دارد. حضور این فیلم در رتبه ۵ جدول Apple TV و کنار زدن فیلم‌های پرهزینه‌ای نظیر F1، نشان‌دهنده یک تغییر ذائقه در مخاطبان است. تماشاگرِ امروزِ سینما، به دنبال «پیچش داستانی هوشمندانه» و اصالت است؛ چیزی که در فیلم‌های فرمول‌بندی شده و تکراریِ امروز کمتر دیده می‌شود.

بازگشت این اثر به صدر جدول استریم، تنها یک اتفاق نوستالژیک نیست؛ بلکه یک بیانیه است. مخاطبان تشنه‌ی آن فضای کلاسیک و ریتمِ کنترل‌شده‌ای هستند که شین بلک استادانه در فیلم‌هایش پیاده می‌کند. موسیقی متنی که روی صحنه‌های تعقیب و گریز لس‌آنجلس سنگینی می‌کند، به همراه طراحی صحنه‌ای که بوی دود سیگار و پول‌های کثیف دهه‌ی ۷۰ را می‌دهد، این فیلم را به یک کلاس درس برای علاقه‌مندان به سینمای جنایی-کمدی تبدیل کرده است.

معمای دنباله؛ آیا گاسلینگ و کرو بازمی‌گردند؟

بحث ساخت نسخه دوم، همیشه مثل یک شمشیر دو لبه بوده است. تهیه‌کنندگانی مانند «کن کائو» (Ken Kao) به صراحت از دشواریِ متقاعد کردن استودیوها برای سرمایه‌گذاری روی چنین پروژه‌ای صحبت کرده‌اند. در عصری که استودیوها دیگر چک‌های سفید امضا نمی‌دهند، ساخت یک دنباله برای فیلمی که در گیشه شکست خورده، نیازمند یک استراتژی مالی دقیق است. کائو معتقد است که تنها راهِ عملی کردن The Nice Guys 2، ساخت آن با بودجه‌ای محدود و به شکلی پایدار است؛ چالشی که در صنعت سینمای امروز، مهم‌ترین سد راهِ خلاقیت محسوب می‌شود.

با این حال، موفقیت اخیر رایان گاسلینگ در فیلم‌هایی مانند The Fall Guy و اخبار حضور احتمالی او در دنیای مارول (Marvel Cinematic Universe)، وزنِ او را در هالیوود به شدت افزایش داده است. اگرچه دستمزدِ بازیگران تراز اولی مثل او و راسل کرو می‌تواند بودجه تولید را به شدت افزایش دهد، اما اشتیاق طرفداران و آمار خیره‌کننده استریم، فشار را بر استودیوها برای چراغ سبز نشان دادن به این پروژه بیشتر کرده است. آیا می‌توانیم دوباره شاهد آن زوجِ نامتوازن باشیم؟

میراثی که در غبار فراموشی گم نشد

The Nice Guys ثابت کرد که برای ماندگاری، نیازی به فروش‌های میلیاردی در هفته اول اکران نیست. این فیلم با «تعلیق نفس‌گیر» و شخصیت‌پردازی‌های عمیقش، راه خود را به حافظه جمعی سینمادوستان باز کرد. در دنیای فعلی که بسیاری از آثار سینمایی به محض اتمام تیتراژ، فراموش می‌شوند، این فیلم همچنان پس از یک دهه بحث‌برانگیز است. شاید زمان آن رسیده که مدیران استودیوها به جای تمرکز صرف بر ارقام ابتداییِ باکس‌آفیس، به ارزشِ بلندمدتِ برندهایی که در دل مخاطبان نفوذ کرده‌اند، بیشتر اهمیت بدهند.

ما به عنوان منتقدان و سینه‌فیل‌ها، این بازگشتِ شکوهمند را به فال نیک می‌گیریم. نه فقط به خاطر احتمال ساخت دنباله، بلکه به این دلیل که سینمای باکیفیت، حتی اگر در زمان تولدش نادیده گرفته شود، در نهایت راهش را به سوی نور پیدا می‌کند. The Nice Guys تنها یک فیلم نیست؛ یک مدل موفق از روایت است که هالیوودِ امروز، بیش از هر زمان دیگری به بازگشت به آن نیازمند است.